فیلم سه تفنگدار دارتانیان اثری مشترک فرانسه، بلژیک، آلمان و اسپانیا در سال ۲۰۲۳ است که نخستین بخش مجموعه دو بخشی به شمار میرود. این فیلم اکشن، ماجراجویی و حماسی به کارگردانی مارتین بوربولون و بر پایه رمان مشهور الکساندر دوما منتشر شده در ۱۸۴۴ ساخته شده است. فیلمنامه نیز بر عهده متیو دلاپورت و الکساندرا دلا پاتلیر قرار داشته و این اثر از پرهزینهترین سینماهای فرانسوی سال گذشته محسوب میشود که فروش قابل توجهی در گیشهها نیز ثبت کرده است.

فرانسوا سیویل در نقش دارتانیان، وینسنت کسل در نقش آتوس، رومن دوریس به عنوان آرامیس و پیو مارمای در نقش پورتوس ایفای نقش کردهاند. لویی گارل نقش لویی سیزدهم، ویکی کرایپس ملکه، اوا گرین نقش میلاد، لاینا کدری و جیکوب فورچون لاید نیز در بازیگرانی دیگر حضور دارند.
داستان با سفر دارتانیان به پاریس برای پیوستن به تفنگداران گارد پادشاه آغاز میشود. در میانه راه او برای نجات زنی از دست مردان مسلح هدف تیر قرار میگیرد اما زنده میماند. پس از ورود به پاریس با آتوس، پورتوس و آرامیس روبرو شده و با آنها به دوئل میپردازد. ورود نیروهای کاردینال و ممنوعیت دوئل باعث میشود تا این چهار نفر با نگهبانان کاردینال درگیر شده و آنها را بکشند. دارتیاتن سپس با سه تفنگدار دوست شده و در مهمانخانهای ساکن میشود که آنجا با کنستانس بوناسیو، خدمتکار ملکه، آشنا و عاشق میشود.
کاردینال ریشلیو، دست راست پادشاه، توطئهای میبافد تا خیانت ملکه با دوک باکینگهام را فاش کند. در همین میان آتوس متهم به قتل یک زن جوان میشود و به اعدام محکوم میگردد. دارتانیان کشف میکند که این زن همان کسی است که در راه پاریس سعی در نجات او داشته است. تفنگداران برای اثبات بیگناهی آتوس تلاش میکنند و دارتانیان در پی یافتن حقیقت به خانه خانوادهای میرود که با زن مقتول مرتبطاند و با میلاد روبرو میشود. میلاد که جاسوس کاردینال است سعی در کشتن دارتانیان دارد اما او فرار میکند.


آتوس توسط برادرش بنجامین که با شورشیان پروتستان متحد است، از اعدام رها میشود. ملکه گردنبندی الماسی که هدیه پادشاه بوده را به یادگاری به دوک باکینگهام میدهد. پادشاه از این رابطه باخبر شده و از ملکه میخواهد جواهرات را در عروسی برادرش گاستون بپوشد. کنستانس دارتانیان را به انگلستان میفرستد تا الماسها را از باکینگهام بیاورد. میلاد الماسها را میدزدد اما دارتانیان او را تعقیب کرده و جواهرات را پس میگیرد. دارتانیان الماسها را به موقع به ملکه برمیگرداند تا آبروی او حفظ شود.
در مراسم عروسی گاستون، توطئهگران از ردههای بالای ارتش و شورشیان پروتستان برای ترور پادشاه متحد میشوند. آتوس و تفنگداران دیگر پادشاه را نجات میدهند. لویی سیزدهم آتوس را عفو کرده و دارتانیان را به ستوانی در تفنگدارها منصوب میکند. در صحنه پایانی، دارتانیان در حالی که تلاش میکند کنستانس را از ربوده شدن نجات دهد، در کوچهای تاریک توسط یکی از توطئهگران بیهوش میشود.


از نظر نقد، یکی از ضعفهای اصلی فیلم توسعه ناگهانی و بیمقدمه روابط بین شخصیتهاست. دوستی بین چهار تفنگدار و عشق دارتانیان و کنستانس بدون بستر دراماتیک لازم شکل میگیرد که مخاطب را از درک عمق روابط باز میدارد. حتی رابطه ملکه و دوک باکینگهام نیز پتانسیل دراماتیک بیشتری داشت که در فیلم به چالش نکشیده شده است. این پرشهای روایی مانع از برانگیختن احساسات تماشاگر میشود، به ویژه برای کسانی که رمان اصلی را نخواندهاند.


فیلم با وجود دو ساعته بودن، نتوانسته حواس مخاطب را به خود جلب کند. جنبه کمدی رمان دوما در اقتباس فیلم تقریبا حذف شده و قابها خشک و خالی از احساس به نظر میرسند. روایت تاریخی فیلم سفت و فاقد اوج و فرودهای دراماتیک است که مخاطب را در میان داستان غرق کند. کارگردان روح لطیف و ماجراجویانه اثر اصلی را از بین برده و عبوس و گذرا خلق کرده که عمق ژانری ندارد. فراز و فرودهای داستان بدون پیشعرصه و شوق رقم میخورد که حس خستگی را در مخاطب تقویت میکند.


نماهای داخلی فیلم مجلل و بازتابدهنده روحیه دوره اشرافی لویی سیزدهم هستند، اما قابهای بیرونی تاریک و گلآلود تدوین شدهاند. نقشههای پیچیده، تبهکاریها و قهرمانان اصولگرای رمان در فیلم وجود دارند اما به جزئیات و گرهگشاییهای هوشمندانه پرداخته نشده. تنها عنصری که عیان است، خشونت فیزیکی و کلامی بیرحمانه بین شخصیتهاست. اقتباسی بیروح از اثری کلاسیک و شناخته شده، آزاردهنده است زیرا تمام امکانات بصری، بازیگران، لوکیشنها و دکورها در سطح بالا قرار داشتهاند.


جوکهای اجباری فیلم نیز نتوانسته جنبه کمدی را نجات دهد. نتیجه نهایی اثری خام، شکننده و دو دل است که نتوانسته از پتانسیل رمان قوی دوما بهرهبرداری کند. پیشنهاد میشود یا اثری تازه خلق شود یا اقتباس با وفاداری و درک عمیقتر از متن اصلی صورت گیرد. میان این دو ماندن، اثری نسبتا دیدنی را به فراموشی سپرده است. حیف که با تمام امکانات در دسترس، کارگردان و نویسندگان در نهایت ناکام ماندهاند.



