اخترشناسان معتقدند کمتر از صد می‌لیون سال پس از تولد منظومه شمسی، رویدادی به نام ناپایداری بزرگ رخ داده که در آن چهار غول گازی شامل مشتری، زحل، اورانوس و نپتون دچار تغییرات مداری شدیدی شدند و اجرام کوچک‌تر را نیز از مسیر خود منحرف کردند.
نتایج یک مطالعه تازه نشان می‌دهد که به احتمال زیاد تغییرات مدار مشتری، علت ناپایداری مدار سیاره‌ای فرضی به نام تیا بوده و برخورد آن با زمین که منجر به شکل‌گیری ماه گردید، نتیجه مستقیم همین ناپایداری بزرگ بوده است.
دانشمندان با مطالعه ترکیب و موقعیت انواع دنباله‌دار‌ها و سیارک‌ها به شواهد این ناپایداری در آغاز تاریخ منظومه شمسی پی برده‌اند. اجرام منظومه شمسی از یک دیسک غبار و گاز اطراف خورشید شکل گرفتند، اما ترکیبات بسیاری از سیارک‌ها و دنباله‌دار‌ها با توزیع مواد در این دیسک هم‌خوانی ندارد که نشان‌دهنده جابجایی آن‌ها از مدار اولیه است.
در اوایل شکل‌گیری منظومه شمسی، غول‌های گازی به یکدیگر نزدیک‌تر بودند. با گذشت زمان، اندرکنش‌های گرانشی این سیارات با اجرام فرا‌تر از نپتون باعث شد زحل، اورانوس و نپتون از خورشید دور‌تر شوند، در حالی که مشتری به سمت خورشید مهاجر کرد. این تغییرات مداری ناپایداری در مدار اجرام درونی منظومه شمسی را به وجود آورد که اخترشناسان آن را مدل نیس می‌نامند، زیرا اولین بار در شهر نیس فرا‌نسه پیشن‌هاد شد.
با دقت در موقعیت سیارک‌ها در نقاط لاگرانژی ۴ و ۵ مدار مشتری، محققان برآورد می‌کنند این اتفاق حداکثر صد می‌لیون سال پس از تولد منظومه شمسی رخ داده است. یکی از سوالات اصلی، زمان دقیق آغاز این ناپایداری بوده که برخی آن را ۴ می‌لیون سال و برخی دیگر ۶۰ می‌لیون سال پس از تولد منظومه شمسی برآورد می‌کردند.
گروه‌ی از اخترشناسان در یک مطالعه تازه بر روی شهاب‌سنگ‌های کندریت انستاتیت نوع EL تمرکز کردند که ترکیب شبیه‌ی با زمین دارند و احتمالا در یک نقطه از دیسک غبار شکل گرفته‌اند. این شهاب‌سنگ‌ها اکنون در نزدیکی زمین یافت نمی‌شوند، بلکه متعلق به سیارک‌های خانواده آتور در ناحیه بیرونی کمربند سیارکی بین مریخ و مشتری هستند.
همانند‌سازی‌های دینامیکی سناریو‌های مختلف جابه‌جایی مشتری نشان داد که این غول گازی حداقل ۶۰ می‌لیون سال پس از تولد منظومه شمسی، اجداد این سیارک‌ها را به مکان فعلی خود کشانده است. بنابراین ناپایداری بزرگ در بازه ۶۰ تا ۱۰۰ می‌لیون سال پس از تولد منظومه شمسی رخ داده است.
اهمیت این بازه زمانی در اینجاست که برخورد بین زمین و سیاره فرضی تیا نیز تقریبا در همین دوره اتفاق افتاده است. ترکیب داده‌ها می‌کند که این برخورد بزرگ که ماه از دل آوار‌های آن متولد شد، به احتمال زیاد نتیجه مستقیم ناپایداری بزرگ بوده است.
البته این یافته‌ها هنوز اثبات قطعی محسوب نمی‌شوند، چرا که تایید رویداد‌هایی که ۴.۵ میلیارد سال پیش رخ داده‌اند، کار بسیار دشواری است. با این حال، دانشمندان بیان می‌کنند که شواهد گویای هم‌زمانی برخورد شکل‌دهنده ماه با ناپایداری بزرگ است.
