جت جنگنده نسل پنجمی F-35 با اختلاف پرتولیدترین و محبوب ترین جت جنگنده نسل پنجم جهان است. تعداد بسیاری از کشورهای متحد ایالات متحده در حال خرید F-35 می باشند، در حالی که کشورهای فرد دیگر همانند امارات و ترکیه مایل به خرید آن می باشند اما انگار ایالات متحده تا بحال خواست آن ها برای دریافت این جنگنده مدرن را رد کرده است.

F-35 دارای سه نوع نسبتاً متفاوت است: F-35A مستقر روی زمین، F-35B مستقر روی ناوهای هواپیمابر (که می تواند از روی عرشه ناوهای هواپیمابر کوچکتر فعالیت کند) و F-35C اختصاصی نیروی دریایی ایالات متحده. محبوب ترین نوع صادراتی این جنگنده F-35A است و برخی کشورها نیز F-35B را خریداری کرده اند. فقط نیروی دریایی ایالات متحده (و تفنگداران دریایی، در تعداد محدودتر) نسخه F-35C را در اختیار دارند. در ادامه این نوشته ۵ ارتشی که غیر از ایالات متحده، جنگنده F-35 را در اختیار دارند معارفه می کنیم.

۱- بریتانیا

بریتانیا به گمان زیادً ۱۳۸ فروند F-35B دریافت خواهد کرد

بریتانیا یک مقصد صادراتی اختصاصی برای این برنامه است و تنها “شریک سطح یک” آن به شمار می آید. این سرزمین بعداً تعداد F-35هایی را که برای خرید آن برنامه ریزی کرده می بود از ۱۵۰ فروند اولیه به ۱۳۸ فروند و سپس زیاد کمتر از آن افت داد. قرارداد تحویل ۴۸ فروند F-38B به بریتانیا بسته شده و مذاکرات برای خرید ۲۷ فروند دیگر و در کل ۷۴ فروند در حال انجام است. در فوریه ۲۰۲۴ اظهار شد که بریتانیا بار دیگر به خرید ۱۳۸ فروند F-35B متعهد شده است. بریتانیا یکی از اولین کشورهایی می بود که F-35 را به خدمت گرفت و یکی از اولین کشورهایی می بود که آنها را از روی ناوهای هواپیمابرش به پرواز درآورد.

خرید بریتانیا منحصر به فرد است چون این سرزمین فقط نوع F-35B را خریداری می کند که به طور مشترک توسط نیروی دریایی سلطنتی (در دو ناو هواپیمابر کلاس الیزابت) و نیروی هوایی سلطنتی به کار گرفته می بشود. در حالی که این کار علتصرفه جویی در هزینه ها شده است، نیروی هوایی سلطنتی ناچار است به جای F-35A معمول ساخته شده برای پایگاه های زمینی، از F-35B کوچکتر و برد مختصر تر منفعت گیری کند.

۲- ژاپن

ژاپن دستکم ۱۲۷ فروند F-35 دریافت خواهد کرد

در حالی که ژاپن از برنامه گسترش F-35 دور نگه داشته شد، اکنون بزرگترین مشتری صادراتی F-35 است (مگر این که بریتانیا به برنامه قبلی خود برای خرید ۱۳۸ فروند از این جت بازگردد). این چنین این سرزمین یکی از تنها دو مرکز مونتاژ و بازدید نهایی (در ناگویا) در خارج از ایالات متحده را دارد. ژاپن ۱۰۵ فروند از مدل F-35A و حداکثر ۴۲ فروند از مدل F-35B (و دستکم ۲۲ فروند F-35B) را خریداری خواهد کرد.

F-35A ها در ژاپن مونتاژ می شوند، در حالی که F-35B ها در کارخانه لاکهید مارتین در فورت ورث، تگزاس ساخته می شوند. ژاپن دارای چهار کشتی است که به طور رسمی DDH یا ناوشکن های هلیکوپتربر نامیده می شوند. دو ناوشکن هلیکوپتربر کلاس Hyūga عملاً ناوهای هلیکوپتربر سبک می باشند و دو DDH کلاس Izumo نیز عملاً ناوهای هواپیمابر سبک به شمار می آیند. ژاپن اکنون در حال تحول ساختار دو کشتی کلاس Izumo برای استقرار جنگنده های F-35B روی آن ها است.

۳- اسرائیل

اسرائیل دستکم ۷۵ فروند F-35 دریافت خواهد کرد

اسرائیل از روابط اختصاصی ای با ایالات متحده برخوردار است و تنها خریدار این جنگنده است که اجازه دستکاری این جت ها برای سازگاری با نیازها و تجهیزات خود را دارد. اسرائیل اولین نیروی هوایی می بود که F-35 را از طریق فرآیند فروش نظامی خارجی آمریکا انتخاب نموده و از آن در جنگ منفعت گیری کرد. ایالات متحده برای مطمعن از نگه داری برتری فناوری اسرائیل در منطقه، جنگنده های اف-۳۵ را در اختیار اسرائیل قرار می دهد.

اسرائیل به تازگی قراردادی را برای خرید ۲۵ فروند F-35A دیگر امضا کرده است که تعداد کل آنها را به ۷۵ فروند رسانده است. در اسرائیل، F-35 با نام Adir به معنی «قوی» شناخته می شوند و ناوگان آن ها در پایگاه هوایی نواتیم در جنوب اسرائیل قرار دارد. این F-35Aها علتشده اند که اسرائیل هم چنان یکی از قوی ترین نیروهای هوایی منطقه را در اختیار داشته باشد.

۴- ایتالیا

ایتالیا ۶۰ فروند F-35A و ۳۰ فروند F-35B دریافت خواهد کرد

ایتالیا نیز یک از خاص ترین کشورهای دریافت کننده اف-۳۵ است که هر دو نوع F-35A و F-35B را خریداری می کند. F-35B قرار است روی ناوهای هواپیمابر تازه کلاس Cavour و Trieste ایتالیا منفعت گیری بشود. این ناوهای هواپیمابر ایتالیایی تجهیزبه سیستم های پرتاب پرش اسکی برای تسهیل برخاست و فرود هواپیماهای F-35B می باشند.

ایتالیا بعد از بریتانیا دومین شریک بزرگ خارجی در برنامه F-35 بوده است. F-35 های این سرزمین در پایگاه هوایی قِدی، پایگاه هوایی آمندولا و پایگاه دریایی تارانتو (ناو هواپیمابر Cavour) مستقر می باشند. ایتالیا میزبان دومین مرکز مونتاژ و بازدید نهایی در خارج از ایالات متحده در کامری است.

۵- استرالیا

استرالیا ۷۲ فروند F-35A دریافت خواهد کرد

استرالیا یکی دیگر از متحدان مهم ایالات متحده است که جنگنده های F-35A را خریداری می کند. استرالیا در حال جایگزینی F/A-18 Hornet های قدیمی خود با حداقل ۷۲ فروند F-35A است. اولین F-35A در سال ۲۰۱۸ به خدمت استرالیا پذیرفته شد و اولین اسکادران F-35A، اسکادران شماره ۳، در سال ۲۰۲۱ عملیاتی گردید.

استرالیا F-35A های خود را در پایگاه نیروی هوایی ویلیام تاون در نیو ساوت ولز، شمال سیدنی و در پایگاه تیندال در منطقه شمالی دورافتاده نزدیک داروین مستقر می کند. نیروی هوایی استرالیا از جنگنده های EA-18G Growler و F/A-18F Super Hornet نیز منفعت می برد.