دانشمندان برای اولین بار موفق شده‌اند سلول‌های بنیادی خون انسان را در محیط آزمایشگاه رشد دهند؛ پیشرفتی که به گزارش نشریه نیوساینتیست می‌تواند راهکار‌های درمانی سرطان را به طور چشمگیری بهبود بخشد.
سلول‌های بنیادی می‌توانند راهی برای درمان سرطان باشند
به گفته محققان، سلول‌های ساخته‌شده تاکنون تنها روی موش‌ها آزمایش شده‌اند اما پس از تزریق به موش‌ها به طور مؤثری به سلول‌های مغز استخوان عملکردی تبدیل شده و کارایی مشابه پیوند سلول‌های خون بندناف را نشان داده‌اند.
مطالعات نشان می‌دهد درمان سرطان‌هایی مانند سرطان خون (لوكمی) و لنفوم با پرتودرمانی و شیمی‌درمانی می‌تواند سلول‌های خونساز مغز استخوان را از بین ببرد؛ در حالی که پیوند سلول‌های بنیادی می‌تواند سلول‌های خونی سالم را مجددا رشد دهد. منبع سنتی این سلول‌ها بندناف است که با محدودیت تعداد و خطر رد پیوند روبروست. روش جدید امکان تولید سلول‌های بنیادی از خود بیمار را فراهم می‌کند و هر دو مشکل را حل می‌کند.
رشد سلول‌های بنیادی خون انسان در آزمایشگاه
در این پژوهش، تیم علمی ابتدا سلول‌های خونی یا پوستی انسان را از طریق فرآیندی به نام برنامه‌ریزی مجدد به سلول‌های بنیادی پرتوان تبدیل کردند. اندرو الفنتی، محقق مؤسسه تحقیقاتی کودکان مرداک در ملبورن، توضیح می‌دهد این فرآیند شامل فعال‌سازی موقتی چهار ژن است که سلول‌های بیمار را به مرحله اولیه گسترش بازمی‌گرداند تا بتوانند به هر نوع سلولی تبدیل شوند.
مرحله دوم شامل تبدیل سلول‌های پرتوان به سلول‌های بنیادی خونی است محققان هزاران توپ کوچک شناور از سلول‌ها تشکیل دادند و آن‌ها را هدایت کردند تا به صورت متوالی از حالت بنیادی به رگ‌های خونی و سپس به سلول‌های خونی تبدیل شوند. این فرآیند اختلاف نام دارد، نزدیک به دو هفته طول می‌کشد و می‌لیون‌ها سلول خونی تولید می‌کند.
سلول‌های تولیدشده به موش‌هایی فاقد سیستم ایمنی تزریق شدند و در ۵۰ درصد موارد به سلول‌های مغز استخوان عملکردی تبدیل شدند. الفنتی می‌افزاید این توانایی منحصر به فرد در تشکیل انواع سلول‌های خونی برای زمان طولانی، تعریف سلول‌های بنیادی خون را محقق می‌سازد.
درمان سرطان با پشتیبانی سلول‌های بنیادی
دکتر عباس شفیعی از دانشگاه کوئینزلند این مطالعه را پیشرفتی شگرف به سوی درمان‌های جدید سرطان خون می‌نامد، اما تأکید می‌کند که برای استفاده بالینی نیاز به تحقیقات گسترده‌ای روی انسان پس از اتمام آزمایش‌های حیوانی است.
دکتر سایمون کان از دانشگاه فلیندرز نیز مزیت اصلی این روش را منبعی تقریبا بی‌آخر از سلول‌های بنیادی خون توصیف می‌کند، با این حال نرخ موفقیت و تنوع سلول‌ها به نوع سلول اولیه بستگی دارد و نتایج یکسانی حتی در مرحله پیش‌بالینی روی موش‌ها حاصل نشده؛ بنابراین باید این چالش‌ها پیش از هر آزمایش بالینی برطرف شوند.
به طور کلی، ساخت سلول‌های بنیادی در آزمایشگاه گامی مهم در جهت بهبود درمان سرطان محسوب می‌شود، هرچند مسیر طولانی برای تبدیل شدن به روش درمانی بالینی در پیش دارد.
