چین به طور رسمی از جدید‌ترین جت جنگنده خود به نام شنیانگ جی-۳۵ای رونمایی کرد و دیدی اجمالی از آینده نیروی هوایی این کشور فراهم آورد. این جنگنده ریشه در برنامه جی-۳۱ یا اف‌سی-۳۱ جيرفالکن دارد که در رقابت برای تبدیل شدن به جنگنده پنهانکار نیروی هوایی چین با جی-۲۰ اژد‌های قوی شکست خورد. شرکت هواپیما‌سازی شنیانگ (SAC) با وجود این ناکامی، توسعه این پلتفرم را برای صادرات و ساخت یک نوع ناوبر برای ناوگان رو به رشد ناو‌های هواپیمابر چین ادامه داد.
جت جنگنده شنیانگ جی-۳۵ای مدتی است در حال توسعه بوده، اما تا پیش از این تنها تصاویر غیر‌رسمی و با کیفیت پایین از آن موجود بود. اکنون عکس‌های رسمی و با کیفیت بالا‌تر از این هواپیما منتشر شده است. نام‌گذاری جی-۳۵ای و شباهت ظاهری زیادی به جنگنده پرچمدار آمریکایی اف-۳۵، توجه‌های زیادی را به خود جلب کرده است.
اولین عکس رسمی از جی-۳۵ای درست پیش از آغاز نمایشگاه بین‌المللی هوانوردی و هوافضای چین (ایرشو چین) منتشر گردید. نمونه اولیه اول اف‌سی-۳۱ در اکتبر ۲۰۱۲ اولین پرواز خود را انجام داد (قبل از نمایش عمومی در ایرشو چین ۲۰۱۴). از آن زمان طراحی اف‌سی-۳۱ به طور کامل دگرگون و تا حد زیادی اصلاح شده است. هنوز مشخص نیست که آیا جی-۳۵ای نسخه نهایی برای تولید انبوه است یا تغییرات ساختاری بیش‌تری روی آن انجام خواهد شد.
| / | |
| سازنده | (SAC) |
| اولین پرواز | |
| نوع | |
| اسامی و نسخه ها | / / / / |
| سرزمین سازنده |
برنامه نیروی هوایی ارتش آزادی‌بخش خلق چین (PLAAF) برای این جنگنده همچنان ناشناخته است. انواع مختلفی از اف‌سی-۳۱ برای صادرات و برای ناو‌های هواپیمابر چین در حال توسعه هستند، اما زمان نشان خواهد داد که آیا ارتش چین آن‌ها را نیز خریداری می‌کند یا خیر. با این حال، ماکت‌هایی از جنگنده‌های جی-۳۵ای بر روی ناو‌های هواپیمابر چین دیده شده‌اند. از این رو، به نظر می‌رسد اف‌سی-۳۱ به عنوان یک مکمل کوچک‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر برای چنگدو جی-۲۰ توسعه یافته است.
چین اخیرا وارد فروش جت‌های جنگنده در سطح بین‌المللی شده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که مصر در مراحل خرید جنگنده چنگدو جی-۱۰سی اژد‌های پرشور ساخت چین است. همچنین مدتی است که خبر‌ها مبنی بر علاقه پاکستان به خرید نسخه زمینی جنگنده جی-۳۵ای شنیده می‌شود.
کپی کامل از اف-۳۵ای نیست
هرچند می‌دانیم چین داده‌های طراحی اف-۳۵ را دزدیده است، اما نمی‌توان گفت چین با جنگنده جدید خود یکی از پیچیده‌ترین ماشین‌های نظامی جهان را کپی کرده است. همانطور که ذا وار زون می‌گوید، چین می‌تواند از طراحی کلی و اجزای مهم و فناوری‌هایی که می‌تواند بازتولید کند و داده‌های لازم برای این کار را دارد، پیروی کند، اما ایده کپی مستقیم بودن، به وضوح نادرست است.
این بدان معنی نیست که نمی‌توان هواپیماهای کشور دیگر را کپی کرد (مخصوصا هواپیماهای کمتر پیشرفته). به عنوان مثال، توپولف تو-۴ تقریبا یک کپی کامل از بی-۲۹ سوپرفور‌ترس بود (مهندسان شوروی به دستور استالین و با ترس از گولاگ، بدون ذره‌ای تحول آن را کپی کردند).
ذا وار زون به تفاوت‌های اساسی این جنگنده چینی و همتای آمریکایی‌اش اشاره می‌کند — از جمله موتور‌ها (جی-۳۵ای دو موتور دارد در حالی که اف-۳۵ای یک‌موتوره است). نه چین (که تازه تولید موتور‌های بومی را آغاز کرده) و نه روسیه قادر به کپی کردن موتور توربوفن قدرتمند پرات اند ویتنی اف-۱۳۵ به کار رفته در اف-۳۵ نیستند.
| مجموع دارایی های نیروی هوایی و دریایی چین | |
جی-۳۵ای به دلیل عدم نیاز به قابلیت برخاست و فرود عمودی، نسبت به همتای آمریکایی خود باریک‌تر و صیقلی‌تر است.
با این حال، ذا وار زون می‌گوید به وضوح عناصر بسیاری وجود دارند که حداقل به شدت از اف-۳۵ الهام گرفته شده‌اند، از جمله ورودی‌های، کابین حبابی خلبان و پیکر‌بندی اساسی آن. حتی نام جی-۳۵ای نیز به احتمال زیاد اشاره مستقیمی به اف-۳۵ای است. هر کسی می‌تواند یک ماکت (یا چیزی که شبیه به آن باشد) بسازد، اما این بدان معنی نیست که اف-۳۵ای است.
مهم‌تر از همه، فقط به این علت که یک جنگنده شبیه به نظر می‌رسد، به این معنی نیست که در تقریبا هیچ حوزه‌ای یکسان عمل می‌کند. — ذا وار زون
اما جزییات چیزی است که این دو جنگنده را از هم متمایز می‌سازد. برای مثال، بخش زیادی از قابلیت مشاهده پایین (یا پنهانکاری) اف-۳۵ ناشی از روکش بدنه آن است. بخش عمده مرگبار بودن این جنگنده ناشی از سیستم‌های کامپیو‌تری، ارتباطات، حسگر‌ها، رادار‌ها و سایر تجهیزات آویونیکی آن است. در واقع بخش زیادی از این قدرت و توان‌مندی در کده‌ای کامپیو‌تری اف-۳۵ نهفته است.
جنگنده نسل پنجم روسیه با نقد‌های منفی روبرو شد
روسیه نیز با جنگنده جدید سو-۵۷ فلون به نمایشگاه هوایی چین رفت. روسیه یک سو-۵۷ با قابلیت پرواز و یک نمونه اولیه برای نمایش ایستا به این نمایشگاه فرستاد. در حالی که جی-۳۵ای می‌تواند نشانه حرکت سریع نیروی هوایی چین به سمت مدرن‌سازی باشد، در مورد سو-۵۷ برای روسیه که به نظر می‌رسد همچنان از طراحی‌های ایالات متحده عقب مانده است، چنین تصویری ممکن نیست.
تماشاگران نمایشگاه چینی توانستن نمونه اولیه سو-۵۷ را از نزدیک ببینند و پیچ‌ها و میخ‌های زیادی را که روی بدنه هواپیماهای ادعا شده پنهانکار دیده می‌شدند، تمسخر کردند. اگرچه این یک نمونه اولیه بدون قابلیت پرواز بود، اما همچنان ظاهری ناامیدکننده داشت. احتمالا سو-۵۷ به این دلیل مورد تمسخر قرار گرفت که روسیه سال‌ها آن را به عنوان یک جنگنده نسل پنجم هم‌سطح با اف-۳۵ به بازار عرضه می‌کرده است.
سو-۵۷ در مقایسه با اف-۳۵ کارکرد ضعیفی دارد. از نظر دیگر، به عنوان جانشین میگ-۲۹، سو-۲۷ یا سایر جت‌های جنگنده روسی، پیشرفت بزرگی به نظر می‌رسد. در حالی که روسیه در حال توسعه یک موتور ساتورن آل-۵۱ با قابلیت مشاهده پایین برای سو-۵۷ است، تا به امروز قادر به یکپارچه‌سازی آن در این بدنه نشده است، به این معنی که جت‌های فعلی این کشور همچنان با موتور توربوفن قدیمی و کم‌کاربرد ساتورن آل-۳۱ پرواز می‌کنند.
