در روز سوم اردیبهشت ۱۴۰۳، در جلسه وزیر صنعت، معدن و تجارت با کمیسیون اصل ۹۰ مجلس، اهداف جدیدی برای تولید خودرویی در سال جاری بیان شد. عباس علیآبادی از تولید یک میلیون و ۷۰۰ هزار دستگاه خودرویی در ۱۴۰۳ سخن گفت. در صورت محقق شدن این هدف، بازار خودرویی کشور دگرگون خواهد شد، اما کارشناسان در مورد عملی بودن این وعده تردید دارند.
بررسی آمارهای چند سال اخیر نشان میدهد خودروسازان هرگز نتوانستهاند به تعهدات وزارت صنعت عمل کنند. در آغاز ۱۴۰۲، وزارت صنعت تولید ۱.۶ میلیون دستگاه را وعده داده بود، اما تولید نهایی کمتر از ۱.۴ میلیون دستگاه باقی ماند. با توجه به این سوابق، پیشبینی میشود حداکثر تولید در ۱۴۰۳ به ۱.۵ میلیون دستگاه برسد.
تحلیل آمارهای تولید خودرویی و واقعیتهای بازار
ارائه آمار و وعدههای مختلف در بخش خودروسازی به یک روال معمول تبدیل شده است. کارشناسان معتقدند بازار ایران ماهانه ۱۲۰ تا ۱۵۰ هزار خودرویی نیاز دارد، یعنی سالانه بیش از ۱.۶ میلیون دستگاه. تا زمانی که تولید به این سطح نرسد، بازار به تعادل نخواهد رسید.
باید تأکید کرد که واردات خودرویی حتی در بهترین شرایط هم تأثیر قابلتوجهی بر توازن بازار ندارد. در اوج دوران پس از برجام، سالانه تنها ۵۰ هزار خودرویی وارد میشد که کمتر از ۳ درصد نیاز بازار را پوشش میداد.
با کاهش قدرت خرید در سالهای اخیر، تقاضا به سمت خودرویهای داخلی و ارزانتر سوق داده شده است. بسیاری از خریداران قبلی خودرویهای چینی یا وارداتی اکنون تنها میتوانند خودرویهای ایرانی بخرند. بنابراین افزایش تولید ایرانخودرو و سایپا برای تعادل بازار حیاتی است.
تغییرات در خودروسازان و بالا رفتن امیدها
از زمان حضور عباس علیآبادی در وزارت صنعت، تغییراتی در روش توزیع خودرویی رخ داده است. سهمیهبندیها در حال حذف شدن و فرآیند تخصیص به سمت آزادسازی قیمتها حرکت میکند.

در میان دو خودروساز بزرگ، سایپا در ۱۴۰۲ عملکرد ضعیفی داشت که باعث شد قیمت شاهین در بازار آزاد به دو برابر نرخ کارخانه برسد. ارائه مدلهای جدید مانند اطلس، سهند، آریا و کادیلا نیز با کندی روبروست. اگرچه تغییر مدیران در پایان سال پیش امیدها را بالا برده، اما چالشهای تولید همچنان باقی است و رسیدن به تولید ۱.۵ میلیون دستگاه در ۱۴۰۳ دشوار به نظر میرسد.




