حلقه‌های نپتون در ۲۲ آگوست ۱۹۸۹ توسط وویجر ۲ کشف شدند
- تکنولوژی

حلقه‌های نپتون در ۲۲ آگوست ۱۹۸۹ توسط وویجر ۲ کشف شدند

در ۲۲ آگوست ۱۹۸۹ کشف شد که سیاره نپتون دارای یک سیستم حلقه‌ای است. وویجر ۲ در ۲۰ آگوست ۱۹۸۹، پنج روز قبل از نزدیک‌ترین پرواز خود با این سیاره در ۲۵ آگوست، تصاویری از نپتون ثبت کرده بود. این تصاویر حلقه‌های نپتون را کامل اما با توده‌های روشن نشان می‌دادند. این حلقه‌ها همانند حلقه‌های اورانوس و مشتری نسبتا تاریک هستند، هرچند ترکیب دقیق آن‌ها همچنان ناشناخته باقی مانده است.

حلقه‌های نپتون

سیستم حلقه‌ای نپتون از پنج حلقه اصلی تشکیل شده است. در حالت متراکم‌ترین، این حلقه‌ها با بخش‌های کم‌چگال حلقه‌های زحل، همانند حلقه سی و بخش کاسینی، قابل مقایسه هستند. بخش اعظم سیستم حلقه‌ای نپتون ضعیف و غبارآلود است و از برخی جنبه‌ها شبیه‌تر به حلقه‌های مشتری است. حلقه‌های نپتون به افتخار اخترشناسانی که پژوهش‌های مهمی درباره این سیاره انجام داده‌اند، نام‌گذاری شده‌اند گیل، لو وریه، لاسل، آراگو و آدامز.

نپتون همچنین یک حلقه کم‌رنگ بدون نام دارد که هم‌راستا با مدار قمر گلتیا قرار دارد. سه قمر نیاد، تالسا و دسپینا در میان حلقه‌ها می‌چرخند. حلقه‌های نپتون از مواد بسیار تیره ساخته شده‌اند و نسبت گرد و غبار در آن‌ها بالاست، در حالی که عمق نوری آن‌ها کمتر از ۰.۱ برآورد می‌شود. کمان‌ها محدوده باریکی از طول‌های مداری را اشغال می‌کنند و به‌طور قابل‌توجه‌ی پایدارند؛ از زمان تشخیص اولیه در سال ۱۹۸۰ تنها اندکی دگرگون شده‌اند.

کشف

اولین اشاره به وجود حلقه‌ای در اطراف نپتون به سال ۱۸۴۶ برمی‌گردد، وقتی ویلیام لاسل، کاشف بزرگ‌ترین قمر نپتون تریتون، گمان کرد حلقه‌ای را در اطراف سیاره دیده است. اما ادعای او هرگز پذیرفته نشد و احتمالا یک خطای رصدی بوده است. اولین کشف قابل اطمینان حلقه نپتونی در سال ۱۹۶۸ با روش اختفای ستاره‌ای انجام شد، هرچند این نتیجه تا سال ۱۹۷۷ که حلقه‌های اورانوس کشف شدند، مورد بررسی دقیق قرار نگرفت. بلافاصله پس از کشف حلقه‌های اورانوس، تیمی از دانشگاه ویلانوا به جست‌وجوی حلقه‌های اطراف نپتون پرداخت.

در ۲۴ مه ۱۹۸۱، آن‌ها کاهش درخشندگی یک ستاره را در طول اختفا مشاهده کردند. با این حال، روش رصد نشان‌دهنده وجود حلقه نبود. در دهه ۱۹۸۰، غیبت قمری در ۱۲ سپتامبر ۱۹۸۳، احتمال کشف یک حلقه را تقویت کرد، هرچند نتایج زمینی قطعی نبود. در طول شش سال پس از آن، تقریبا ۵۰ اختفای دیگر رصد شد که تنها نزدیک به یک‌سوم آن‌ها نتایج مثبتی داشت. دانشمندان گمان می‌کردند چیزی — به احتمال زیاد کمان‌های ناقص — در اطراف نپتون وجود دارد، اما ویژگی‌های سیستم حلقه همچنان یک راز بود.

فضاپیمای وویجر ۲ حلقه‌های نپتونی را در طول پرواز خود از نپتون در سال ۱۹۸۹ به‌طور قطعی کشف کرد. پس از پرواز وویجر، مشاهدات اختفای زمینی قبلی مجددا تجزیه و تحلیل شدند و ویژگی‌های کمان حلقه را همانند آنچه در دهه ۱۹۸۰ مشاهده شده بود، نشان دادند که تقریبا کاملا با یافته‌های وویجر ۲ مطابقت داشت.

1724361805 691 امروز در فضا حلقه‌های نپتون کشف شد به رنگ صبح<figcaption class="wp-element-caption"تصویری که تلسکوپ جیمز وب از حلقه‌های نپتون گرفت.

تصویربرداری از حلقه‌های نپتون

از زمان پرواز وویجر ۲، درخشان‌ترین حلقه‌ها (آدامز، لو و وریر) با تلسکوپ فضایی هابل و تلسکوپ‌های زمینی — به دلیل پیشرفت در وضوح و قدرت جمع‌آوری نور — تصویربرداری شده‌اند. حلقه‌های ضعیف‌تر تا مدتی طولانی پایین‌تر از آستانه دید این تلسکوپ‌ها قرار داشتند. اما در سال ۲۰۲۲، تلسکوپ فضایی جیمز وب برای اولین بار از زمان پرواز وویجر ۲، تصویربرداری از حلقه‌های کم‌نور‌تر را انجام داد.

علی مرادی

علی مرادی