به گزارش ساینسالرت، پژوهشی که در نشریه PNAS منتشر شده نشان میدهد دانشمندان برای اولین بار در اعماق شکافهای پنجگانه مغز انسان، پیچیدگیهای یک شبکه لولهکشی زیربنایی را به تصویر کشیدهاند که پیش از این تنها در موشها مشاهده شده و در انسان مجرد فرضیه بود.
این یافتهها وجود سیستم گلیمفاتیک را تایید میکند که مواد زائد مغزی را به بیرون هدایت میکند. این سیستم اول در سال ۲۰۱۲ در مغز موشها شناسایی شده بود.
سیستم گلیمفاتیک مایع مغزی نخاعی را از بیرون به داخل مغز میبرد، مواد مغذی را به سلولهای عصبی میرساند و پروتئینهای سمی مانند آنهایی که در بیماری آلزایمر نقش دارند را از بافت مغز خارج میکند.
با وجود چندین مطالعه از سال ۲۰۱۲ تاکنون که وجود این سیستم در انسان را نشان داده بودند، بدون مشاهده مستقیم جریان مایع مغزی نخاعی، این ایده همچنان مورد بحث قرار داشت.
خوان پیانتینو، متخصص مغز و اعصاب از OHSU، میگوید من همیشه در این مورد شک داشتم و بسیاری از محققان نیز باکنگر بودند، اما پژوهش ما این نظریه را به شدت تقویت میکند.
پیانتینو و همکارانش در OHSU اولین محققانی هستند که جریان مایع بیرنگ در بافت مغز انسان زنده را به تصویر کشیدند و نتایج مطالعات تصویربرداری قبلی که تنها تصاویر لحظهای ارائه میدادند را تایید کردند.
این پژوهش با رضایت پنج بیمار بزرگسال که تحت جراحی مغز قرار داشتند امکانپذیر شد. این افراد برای عمل جراحی خود نیاز به تبدیل مایع مغزی نخاعی داشتند.
نحوه بررسی مایع مغزی نخاعی در این پژوهش
قبل از جایگزینی، محققان آن را با یک ردیاب کنتراست تیره برچسبگذاری کردند. سپس با استفاده از نوع خاصی از تصویربرداری رزونانس مغناطیسی، مسیر جریان مایع در مغز شرکتکنندگان را ترسیم نمودند.
یافتهها حاکی از آن است که مغز انسان به طور تصادفی مایع مغزی نخاعی را جذب نمیکند. در عوض، مایع با دنبال کردن مسیر رگهای خونی عمیقتر به بافت عصبی نفوذ میکند.
کانالهای آشکار شده CSF در واقع در اطراف بیرون رگهای خونی قرار گرفتهاند. مرزهای این فضاهای دور عروقی از سلولهای مغزی تشکیل شده که پایههای خود را به یکدیگر میچسبانند و یک مانع نفوذپذیر ایجاد میکنند.
ارین یاماموتو، جراح اعصاب OHSU، میگوید در تصاویر MRI این پژوهش میتوان دید که فضاهای دور عروقی تیره در مغز به مرور زمان روشن میشوند. این فرآیند تا حد زیادی مشابه آنچه در مغز موشها مشاهده شده است است.




