در بیست و ششم اکتبر ۱۹۶۸ میلادی، اتحاد جماهیر شوروی فضاپیمای سایوز ۳ را با موفقیت از پایگاه پرتاب بایقونور به مدار زمین فرستاد تا نخستین تجربهی قرار ملاقات فضایی در تاریخ این کشور را تدوین نماید.
سرنشین این مأموریت، گئورگی برگوئی، با چ
گئورگی برگوئی، با چهل و هفت سالگی در آن زمان، مسنترین فردی بود که تا آن تاریخ به مدار زمین سفر کرده بود. او در طول چهار روز، یک و هشتاد دور گردش را دور زمین تکمیل نمود و کنترل فضاپیما را به صورت دستی و خودکار آزمود.
برنامهریزیهای پیشین شوروی برای الحاق دو فضاپیما در سال ۱۹۶۷ با سایوز ۱ و ۲ با تراژهدي پایان یافته بود. سایوز ۱ با مشکلات فنی جدی روبرو شد و فضانورد ولادیمیر کوماروف در حین فرود جان باخت. این واقعه باعث شد برنامه الحاق برای سال بعد به تعویق بیفتد و با دقت بیشتری تدوین گردد.
در روز پرتاب، سایوز ۳ تنها نیم ساعت پس از جدا شدن از راکت حامل، به محدوده دویست متری سایوز ۲ بدون سرنشین نزدیک شد. برگوئی تلاش کرد فضاپیما را برای الحاق به هدف هدایت نماید، اما متوجه نشد که سایوز ۲ در حالت وارونه قرار دارد. این اشتباه ناوبری باعث مصرف بیش از حد سوخت مانور شد و اولین فرصت قرار ملاقات از دست رفت.
روز دوم، برگوئی مجددا تلاش برای قرار ملاقات و لنگرانداختن را آغاز کرد، اما با وجود تلاشهای مکرر، نتوانست به اتصال فیزیکی برسد. کنترلهای روی زمین در نهایت دستور بازگشت سایوز ۲ را صادر نمودند و این فضاپیما در ساعت ۰۷۵۱ به سطح زمین بازگشت.

با وجود عدم موفقیت در لنگرانداختن، این مأموریت برای برنامه فضایی شوروی یک گام اساسی به حساب میآمد. برای اولین بار، یک فضاپیما ی توانست به صورت فعال و کنترل شده به فضاپیما دیگری در مدار نزدیک شود و مانورهای تقاربی را در محیط بیگرانی اجرا نماید. تجربیات به دست آمده در کنترل، ناوبری مداری و مدیریت سوخت، پایههای مأموریتهای آتی را شکل دادند.
در طول دو روز باقیمانده از مأموریت، برگوئی مشاهدات توپوگرافی و هواشناسی از مدار انجام داد و تصاویر زنده از فضای داخلی کپسول را برای تماشاچیان تلویزیون ارسال نمود. این ارسال مستقیم، نماد شفافیت و پیشرفت تکنولوژیک برنامه فضایی شوروی در آن دوره محسوب میشد.
سایوز ۳ در سی ام اکتبر ۱۹۶۸ به زمین بازگشت. ماژول فرود در شرایط جوی سخت، میان برف و کولاک و در دمای زیر صفر به سطح رسید. برگوئی پس از بازگشت گزارش داد که ضربه فرود به شدت ملایم بوده و او به سختی توانسته است لحظه تماس با زمین را تشخیص دهد. این دقت در سیستم فرود، یکی از موفقیتهای فنی قابل توجه مأموریت بود.
اتحاد جماهیر شوروی این مأموریت را به عنوان یک موفقیت کامل معرفی کرد. گئورگی برگوئی به رتبه سرلشکر ارتقا یافت و به عنوان مدیر مرکز ملی آموزش کیهاننوردان منصوب گردید. تجربههای سایوز ۳ مستقیما در طراحی مأموریتهای سایوز ۴ و ۵ به کار رفت که در ژانویه ۱۹۶۹ موفق شدند نخستین الحاق فضایی با انتقال سرنشین را محقق سازند.
از منظر تاریخی، سایوز ۳ پل ارتباطی بین شکستهای اولیه برنامه سایوز و موفقیتهای بعدی در ساخت ایستگاههای فضایی بود. تکنیکهای ناوبری و کنترل مداری که برگوئی در این پرواز آزمود، پایهگذاری برای عملیاتهای پیچیدهتر در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ گردید و در نهایت در ساخت میر و ایستگاه فضایی بینالمللی نقش حیاتی ایفا کرد.




