چرا یک شب بیخوابی شما را به سمت غذاهای ناسالم میراند؟ تحلیل علمی, آیا تا به حال متوجه شدهاید که پس از یک شب بیخوابی، میل شدید به مصرف شیرینی، فستفود و غذاهای پرچربی در شما بیدار میشود؟ محققان معتقدند این تمایل تنها ناشی از ضعف اراده نیست، بلکه نتیجه تغییرات بیولوژیکی عمیق در مغز و سیستم هورمونی بدن است که حتی با یک شب کمخوابی نیز رخ میدهد.
مکانیزم هورمونی جنگ گرلین و لپتین بدن انسان اشتها را با دو هورمون اصلی مدیریت میکند گرلین که از معده ترشح شده و سیگنال گرسنگی ارسال میکند، و لپتین که از سلولهای چربی منتشر شده و حس سیری را به مغز منتقل میکند.
ایت پس از خوردن غذا است.
تغییرات در ساختار مغز از کنترل خودداری تا جستجوی پاداش بررسیهای تصویربرداری مغزی اثبات کردهاند که کمخوابی دو تغییر کلیدی در فعالیت مغزی ایجاد میکند کاهش فعالیت قشر پیشپیشانی این ناحیه مغز مسئول تصمیمگیری منطقی، برنامهریزی و کنترل تکانههاست.
نقش دارند، در مواجهه با تصاویر غذاهای پرکالری و وسوسهانگیز، واکنش بسیار قویتری نشان میدهند.
در نتیجه، مغز در حالت کمخوابی هم بیشتر هوس غذاهای ناسالم میکند و هم قدرت مقاومت در برابر آن را از دست میدهد. تأثیر بر متابولیسم و حساسیت به انسولین خواب برای تنظیم قند خون و متابولیسم حیاتی است. حتی یک شب خواب ناکافی میتواند حساسیت بدن به انسولین را تا ۲۵ درصد کاهش دهد. این بدان معناست که سلولها نمیتوانند قند را به طور موثری از خون جذب کنند.
قند اضافی در جریان خون، به سرعت به چربی تبدیل شده و در ناحیه شکم انباشته میشود؛ فرآیندی که در درازمدت خطر دیابت نوع ۲ را به شدت بالا میبرد. همچنین، کمخوابی سطح کورتیزول (هورمون استرس) را افزایش میدهد که خود عامل ذخیرهسازی چربی است. راهکار اولویت دادن به خواب باکیفیت خبر خوبی این است که اثرات مخرب یک یا دو شب بیخوابی قابل جبران هستند.
با برقراری دو یا چند شب خواب عمیق و باکیفیت، تعادل هورمونی، حساسیت انسولین و عملکرد قشر پیشپیشانی به حالت نرمال بازمیگردد. بنابراین، دفعه بعد که پس از یک شب بدخوابی به سراغ بینوعدههای ناسالم رفتید، خود را مقصر ندانید؛ این یک واکنش بیولوژیکی طبیعی به خستگی است. موثرترین استراتژی برای شکستن این چرخه، رژیمهای سختگیرانه یا مصرف کافئین نیست، بلکه تضمین یک خواب شبانه کامل و مرممکننده است.
