دانشمندان برای اولین بار موفق شدند ورقههایی از طلا با ضخامت تنها یک اتم بسازند که به آنها گلدین نامگذاری شده است. این ورقههای فوقنازک میتوانند در تبدیل دیاکسیدکربن، تولید هیدروژن و تصفیه آب کاربردهای مهمی داشته باشند. وقتی طلا به اندازه یک لایه اتمی نازک میشود، خواص نیمهرسانایی تازهای در آن آشکار میگردد.
بر اساس مقالهای منتشرشده در نشریه نیچر، محققان دانشگاه لینشوپینگ سوئد برای ساخت این ورقههای طلا از تکنیک صدسالهای منفعت بردند که آهنگرهای ژاپنی برای جداسازی لایههای فلزات گرانبها به کار میبردند. ورقههای طلا در حالت عادی تمایل دارند به یکدیگر بچسبند و به همین دلیل تلاشهای قبلی دانشمندان برای ساخت یک ورقه دوبعدی تکاتمی از این فلز ناکام مانده بود. اکنون محققان سوئدی با بهکارگیری تکنیک قدیمی ژاپنی توانستند این چالش را حل کنند.
ساخت ورق طلا با ضخامت یک اتم
محققان به دلیل خواص نوری، الکترونیکی و کاتالیزوری غیرمعمول در مواد دوبعدی علاقه ویژهای به آنها دارند. از زمان کشف گرافن در سال ۲۰۰۴ نیز دانشمندان از این ماده برای کاربردهای متنوعی استفاده کردهاند. گرافن به دلیل استحکام بالا، نازکبودن، انعطافپذیری زیاد، وزن کم و رسانایی عالی گرما و برق در صنایع گوناگون از جمله لوازم الکترونیکی، پنلهای خورشیدی، نمایشگرها، لباسها، کلاههای ایمنی، زرههای ضدگلوله، هواپیماها و حتی کفشها مورد بهرهبرداری قرار گرفته است.
اکنون ورقههای طلا میتوانند همانند گرافن کاربردهای گستردهای داشته باشند؛ هرچند فرایند ساخت این ورقهها چندان ساده نبوده است. اتمهای طلا تمایل به تجمع به سمت یکدیگر دارند، به همین دلیل صافکردن و تبدیل آنها به صفحات تکاتمی دشوار است. دانشمندان داشگاه لینشوپینگ برای ساخت این ورقهها، لایههای نازک سیلیکون را بین لایههای تیتانیوم قرار دادند و سپس آن را با طلا پوششاندند.
مرحله دشوار این فرایند، در واقع جدا کردن ورقههای نازک طلا از سایر مواد زیرین است. برای انجام این کار، محققان با پشتیبانی یک ماده شیمیایی به نام موراکامی توانستند این ورقههای نازک طلا را استخراج کنند. آهنگرهای قدیمی ژاپنی از این ماده برای ازبینبردن باقیمانده کربن استفاده میکردند.

این ورقههای نازک طلا میتواند در تبدیل دیاکسیدکربن، تشکیل هیدروژن، تصفیه آب و موارد دیگر کاربرد داشته باشد. علاوه بر این، با این روش میتوان مقدار طلای مورد استفاده در وسایل گوناگون را به میزان قابلتوجهی کاهش داد.




