این سوال که آیا مریخ تا به‌حال می‌زبان حیات بوده است یا خیر، برای چندین دهه دانشمندان و مردم را مجذوب خود کرده است. کلید این کشف، به‌دست آوردن بینشی در مورد آب و هوای قبلی همسایه زمین از طریق خاک آن سیاره است.
آیا این سیاره گرم و مرطوب بوده، با دریا‌ها و رودخانه‌هایی که روی زمین یافت می‌شوند؟ یا هوای سرد و یخبندانی داشته و کمتر مستعد حمایت از زندگی، آن‌گونه که ما می‌شناسیم، بوده است؟
یک مطالعه تازه با شناسایی شباهت‌های بین خاک‌های موجود در مریخ و خاک‌های نیوفاندلند کانادا، که آب و هوای سرد و قطبی دارد، شواهدی را برای پذیرش فرضیه دوم آشکار می‌کند.
مقایسه خاک مریخ و زمین
این مطالعه به جستجوی خاک‌هایی روی زمین پرداخت که مواد شبیه‌ی با دهانه گیل مریخ داشته باشند. دانشمندان اغلب از خاک برای ترسیم تاریخ محیطی بهره می‌برند، چون مواد معدنی حاضر می‌توانند داستان تکامل چشم‌انداز را در طول زمان روایت کنند.
درک بهتر نحوه شکل‌گیری این مواد، می‌تواند به پاسخ سوالات دیرینه در مورد شرایط تاریخی سیاره سرخ کمک کند.
خاک‌ها و سنگ‌های دهانه گیل شواهدی از آب و هوای مریخ را بین سه تا چهار میلیارد سال پیش، در زمانی که آب در این سیاره نسبتا فرا‌وان بود، ارائه می‌دهند. این همان دوره‌ای است که برای اولین بار زندگی روی زمین ظاهر شد.
دهانه گیل یک دریاچه باستانی است که به وضوح در آن آب وجود داشته است. اما شرایط محیطی هنگامی که دریاچه پر آب بوده چطور بوده است؟
آنتونی فلدمن، دانشمند خاک و ژئومورفولوژیست می‌گوید ما هرگز نمی‌خواهیم آنالوگ مستقیمی برای سطح مریخ بیابیم، چون شرایط بین مریخ و زمین بسیار متفاوت است. اما می‌توانیم به الگو‌های زمینی نگاه کنیم و از آن‌ها برای استنتاج سوالات مریخی بهره ببریم.
مواد آمورف در خاک‌ها
مریخ‌نورد کنجکاوی ناسا از سال ۲۰۱۱ در حال بازدید از دهانه گیل بوده و تعداد زیادی از مواد خاکی به نام مواد آمورف اشعه ایکس را یافته است. این اجزای خاک فاقد ساختار اتمی تکرار‌پذیری هستند که در معدن‌ها رایج است. به همین دلیل نمی‌توان به راحتی با استفاده از تکنیک‌های سنتی همانند پراش اشعه ایکس وجودشان را شناسایی کرد.
کنجکاوی نشان داد که مواد آمورف پرتو ایکس بین ۱۵ تا ۷۳ درصد از نمونه‌های خاک و سنگ آزمایش‌شده در دهانه گیل را تشکیل می‌دهند.
اما فرا‌تر از اطلاعات محدود شیمیایی، دانشمندان تا این لحظه نمی‌دانسته‌اند که این ماده بی‌شکل چیست، یا تأثیر وجود آن بر مواد محیط تاریخی مریخ چیست. کشف اطلاعات بیش‌تر در مورد نحوه شکل‌گیری و ماندگاری این مواد مرموز روی زمین می‌تواند به پاسخ‌گویی به سوالات مداوم در مورد سیاره سرخ کمک کند.
تیم تحقیقاتی سه مکان را مورد بازدید قرار داد و مواد خاک را در سطح دقیق‌تری مطالعه کرد. تنها شرایط زیر قطبی نیوفاندلند، موادی را شکل داد که از نظر شیمیایی شبیه آنچه در دهانه گیل یافت می‌شود بودند.
فلدمن می‌گوید دمای بسیار سرد، نزدیک به شرایط یخ‌زنی، یک عامل محدودکننده حرکتی است که به این مواد اجازه می‌دهد تا شکل بگیرند و نگه‌داری شوند. این مطالعه درک ما از آب و هوای مریخ را بهبود می‌بخشد.
