>> کشف جرم کیهانی مرموز با پالس ۴۴ دقیقهای در امواج رادیویی و پرتو ایکس > منجمان با استفاده از تلسکوپهای پیشرفته، یک جرم کیهانی عجیب و مرموز را در عمق کهکشان راه شیری شناسایی کردهاند. این شیء با نام علمی ASKAP –۰۹۱۱ در فاصله حدود ۱۵ هزار سال نوری از زمین قرار دارد و رفتار منحصر به فردی دارد هر ۴۴ دقیقه یکبار، به مدت ۲ دقیقه در دو طولموج متفاوت یعنی امواج رادیویی و پرتوهای ایکس تابش میکند.

نخستین نمونه دوطولموجی از گذرایهای طویلمدت این کشف برای اولین بار است که یک گذرای طویلمدت یا LPT همزمان در باند انرژی بالا (پرتو ایکس) و باند انرژی پایین (امواج رادیویی) رصد شده است. تا پیش از این، منجمان تنها سیگنالهای رادیویی این دسته از اجرام را ثبت میکردند و ماهیت فیزیکی آنها در ابهام بسر میبرد.

مرزهای دانش فعلی و چالشهای تئوری راز اصلی این اجرام، منظم بودن فوقالعاده پالسهای آنها در بازههای زمانی طولانی (چند دقیقه تا چند ساعت) است. فیزیک ستارههای شناختهشده مانند پالسارهای معمول، نمیتواند توضیح دهد که چگونه یک جرم میتواند به این دقت و در بازه زمانی ۴۴ دقیقهای، چرخش یا فعالیت خود را کنترل کند.

زیِنگ وانگ، رهبر تیم پژوهش از دانشگاه کرتین، در این باره تأکید میکند این جرم با هر چیزی که تا به حال دیدهایم متفاوت است. یافتی شانسی با تلسکوپ چاندرا شناسایی اولیه این جرم با تلسکوپ رادیویی ASKAP در استرالیا انجام شد. با توجه به دید وسیع این تلسکوپ، رصد همزمان ناحیه مشابه توسط تلسکوپ فضایی پرتو ایکس چاندرا ناسا، اتفاقی خوششانسانه محسوب میشود.

وانگ این موضوع را به یافتن سوزن در انبار کاه تشبیه میکند، زیرا چاندرا تنها بخش بسیار کوچکی از آسمان را در هر لحظه پوشش میدهد. کدام ستاره مرده؟ مگنتار یا کوتوله سفید؟ تحلیلهای اولیه نشان میدهد ASKAP –۰۹۱۱ باقیماندهای از یک ستاره مرده است، اما نوع دقیق آن هنوز مشخص نیست. دو نامزد اصلی عبارتند از مگنتار یک ستاره نوترونی با میدان مغناطیسی بینظیر قوی.

کوتوله سفید مغناطیسی در سامانه دوتایی یک ستاره مرده کمجرم (مانند سرنوشت آینده خورشید) که در جفتگی با ستارهای دیگر قرار دارد و میدان مغناطیسی قوی دارد.

اهمیت رصد پرتو ایکس برای حل معما پرتوهای ایکس انرژی بسیار بالاتری نسبت به امواج رادیویی دارند. بنابراین، مکانیزمی که هر دو نوع تابش را همزمان تولید میکند، باید شرایط فیزیکی بسیار خاصی داشته باشد. این محدودیت قدرتمند، به منجمان کمک میکند تا مدلهای نظری نادرست را حذف کنند.

ناندا رئا، محقق ارشد تیم از مؤسسه علوم فضایی میگوید کشف تابش گذرای پرتو ایکس این جرم، دیدگاههای تازهای در مورد ماهیت مرموز این اجسام به ما میدهد. آینده پژوهشها و نتایج منتشرشده تیم علمی با اطمینان بالا معتقد است که نمونههای دیگری از این دسته از LPTهای دوطولموجی در جهان وجود دارند که هنوز کشف نشدهاند. نتایج کامل این پژوهش در نشریه معتبر منتشر شده است و گامی بزرگ در جهت درک فیزیک محیطهای اکستریم کیهانی محسوب میشود.

>>