فریب در رابطه عاطفی شامل افترا‌گفتن، تحریف حقایق، پنهان کردن واقعیت یا گمراه کردن شریک زندگی می‌شود. هر نوع فریب‌دهی به رابطه آسیب می‌زند و بی‌اعتمادی را به وجود می‌آورد. در این گزارش به تشریح مفهوم فریب، نشانه‌ها، پیامد‌ها و روش‌های مواجهه با آن پرداخته شده است.
فریب در رابطه عاطفی چه معنایی دارد؟
فریب در روابط اشکال متنوعی دارد و بی‌خطر‌ترین آن دروغ مصلحتی یا دروغ سفید است. منظور از دروغ سفید، دروغی است که به فردی صدمه نمی‌رساند؛ مانندستایش مدل موی جدید همسر یا خندیدن به شوخی‌های او. هرچند این دروغ‌ها معمولا ضرری ندارند، اما می‌توانند الگوی دروغ‌گویی را در فرد تقویت کنند و به دروغ‌های بزرگ‌تر و صدمه‌زاینده منجر شوند.
افراد شریک خود را فریب می‌دهند تا از بحث و دعوا پیشگیری کنند، ناامنی‌های خود را پنهان کنند یا شریک را در برابر چیزی محافظت نمایند. با وجود نیت خیرخوا‌هانه، این کار صحیح نیست زیرا باعث بی‌اعتمادی طرف مقابل می‌شود. تضاد در رویداد‌ها، رفتار‌های غیر‌عادی و واکنش‌های تدافعی از نشانه‌های تلاش برای فریب دادن شریک هستند.
مثال‌های فریب در رابطه
۱. گفتن دروغ‌های مصلحتی
دروغ مصلحتی یکی از انواع بی‌خطر فریب‌دهی است، اما نباید در آن زیاده‌روی کرد. برای مثال به جای اعتراف به دیررسیدن به دلیل آرایش، ممکن است بگویید در ترافیک مانده‌ید. یا وقتی خسته‌ید و حوصله معاشرت را ندارید، با دروغی مصلحتی خود را راحت می‌کنید. اغلب این دروغ‌ها برای اجتناب از گفتگو با طرف مقابل بیان می‌شوند.
۲. دروغ‌گویی صریح
بعضی اوقات دروغ‌ها از حد بی‌خطر فرا‌تر می‌روند و به فریب واقعی تبدیل می‌شوند. برای مثال به جای اعتراف به بازی کردن، ممکن است بگویید تا این لحظه سر کار بوده‌ام. هرچند این دروغ‌ها برای پیشگیری از تعارض گفته می‌شوند، پیامد‌های بسیار صدمه‌زایی دارند.
۳. پنهان کردن امور مالی
صریح بودن درباره درآمد، بدهی‌ها یا عادات خرج کردن برای بسیاری دشوار است. برخی به دلیل کمبود درآمد و برخی با ترس از سوءاستفاده شریک، در مسائل مالی صادق نیستند. نظر‌سنجی‌ها نشان می‌دهد فریب مالی در میان زوج‌ها بسیار رایج است.
۴. پنهان کردن خود واقعی
برخی برای جلب محبوبیت یا تأثیرگذاری بیش‌تر، خود واقعی خود را پنهان می‌کنند و رفتاری مصنوعی به روز می‌گذارند. این کار علاوه بر آسیب به شریک، به خود فرد نیز سختی زیادی وارد می‌کند، اما برخی ترجیح می‌دهند نسخه‌ای مطلوب‌تر از خود را ارائه دهند.
۵. داستان‌های ساختگی
این نوع فریب نیز بسیار رایج است. برخی برای جلب توجه شریک، داستان‌های دراماتیک و فضا‌سازی‌های احساسی می‌سازند. این داستان‌ها همیشه غم‌انگیز نیستند و گاهی دستاورد‌هایی هستند که برای بهبود موقعیت فرد به خود نسبت داده می‌شوند.
۶. پنهان کردن دروغ‌ها
متأسفانه گاهی فرد به شریک دروغ می‌گوید و سپس تمام تلاش خود را برای پوشاندن اثر آن به کار می‌گیرد. مانند زمانی که در اتاق شریک چیزی را می‌شکند و با پنهان کردن آن از افشای واقعیت جلوگیری می‌کند.
۷. خیانت
بدترین و صدمه‌زاینده‌ترین فریب در رابطه عاطفی، خیانت است. در این حالت فرد با شخص دیگری رابطه برقرار می‌کند و با پنهان‌کاری سعی می‌کند همسرش آگاه نشود.
۸. گسلایتینگ
بعضی اوقات فرد با گفتن حرفی یا تظاهر به چیزی، شریک را مقصر می‌داند در حالی که واقعا مقصر نیست. این روش فریب‌کاری که گسلایتینگ نام دارد، باعث می‌شود شریک به خود شک کند. برای مثال وقتی شریک انتقاد می‌کند، فرد به جای پذیرش مسئولیت، واقعیت را انکار می‌کند.
آیا نگفتن برخی اطلاعات نوعی فریب است؟
بله. حتی اگر نیت بدی نداشته باشید، عدم اطلاع‌رسانی برخی اتفاقات نیز فریب محسوب می‌شود. برای مثال در مهمانی شریک سابق را می‌بینید و در توصیف مهمانی برای همسر، این دیدار را حذف می‌کنید تا از حساسیت او پیشگیری کنید. اما اگر بعدا از طریق دیگران مطلع شود، قطعا غمگین خواهد شد.
یا ممکن است دچار استرس مالی باشید اما ترجیح دهید شریک آگاه نشود تا غمگین نشود. هرچند نگرانی قابل فهم است، اما شریک باید در جریان مشکلات مالی قرار گیرد تا با هم‌فکری راه‌حل پیدا کنید.
نشانه‌های فریب در رابطه عاطفی
نشانه‌های بارز فریب در رابطه عبارتند از
- تغییر بی‌علت در رفتار یکی از مهم‌ترین نشانه‌ها، تغییر ناگ‌هانی رفتار یا ظاهر عادت جدید است، مانند دیر به خانه آمدن شبانه.
- داستان‌های متناقض سخنان جدید با حرفهای قبلی تضاد دارد.
- واکنش‌های تدافعی در پاسخ به سوالات، واکنش تدافعی مشخص نشان می‌دهد.
- دست‌وپاچگی در ارتباط با شما دست‌وپاچه به نظر می‌رسد، مستقیما به چشمان نگاه نمی‌کند و بی‌قرار است.
- پاسخ‌دهی با تردید قبل از پاسخ، مکث می‌کند تا کلمات مناسب بیابد.
- محافظت از حریم خصوصی مدام دغدغه تلفن همراه یا لپ‌تاپ است و حتی رمز عبور‌ها را تغییر داده است.
- دسترس‌پذیر نبودن گاهی ناگ‌هان ناپدید می‌شود و از طریق تلفن یا پیام قابل دسترسی نیست.
- بی‌ثباتی عاطفی گاهی محبت بیش‌تری نشان می‌دهد و گاهی کاملا از نظر جسمی و عاطفی دوری می‌کند.
علل فریب در رابطه عاطفی
رایج‌ترین علل فریب در روابط عبارتند از
- پیشگیری از درگیری علت اصلی دروغ‌گویی‌ها و پنهان‌کاری‌ها، پیشگیری از تعارض است.
- کمال‌گرایی گاهی برای جلب رضایت شریک، مقداری حقایق را تحریف می‌کنند.
- پنهان کردن ناامنی ترس از اینکه شریک با دانستن نقاط ضعف، فرد را ترک کند.
- محافظت از شریک مقصد از داستان‌های ساختگی، محافظت از شریک در برابر چیز‌های منفی است.
- ترس از عواقب تلاش برای پنهان کردن عادات نامطلوب به دلیل ترس از قضاوت یا عواقب.
- حفظ استقلال برخی برای حفظ حریم خصوصی و استقلال، همه چیز را به اشتراک نمی‌گذارند.
فریب‌کاری چه تأثیری بر رابطه می‌گذارد؟
مطمئن بودن و صداقت مهم‌ترین اصول رابطه سالم هستند. فریب دادن شریک باعث می‌شود این اصول زیر پا گذاشته شوند و شریک فریب‌خورده هرگز نتواند به طور کامل به طرف مقابل اعتماد کند، حتی اگر رابطه ادامه یابد. در رابطه عاطفی، هرگز برای پنهان کردن ضعف‌ها و آسیب‌پذیری خود، شریک را فریب ندهید. مطمئن باشید این کار در درازمدت نتیجه‌بخش نخواهد بود و روزی شریک شما به حقیقت پی می‌برد.
نحوه برخورد با فریب در رابطه
هرچند آگاه شدن از فریب نزدیک‌ترین فرد بسیار آزاردهنده است، اما باید واکنش مناسب نشان دهید.
۱. به احساسات خود فکر کنید
طبیعی است که عصبانی شوید یا احساس صدمه کنید. لحظه‌ای به احساسات خود بیندیشید تا بفهمید چه حسی دارید و چرا. شناخت احساسات و تفکر در مورد آن‌ها از مهم‌ترین اقدامات در این حالت است.
۲. احساسات خود را به اشتراک بگذارید
با شریک درباره تأثیر اعمالش صحبت کنید. اگرچه اولین واکنش، متهم کردن و آغاز دعوا است، اما صبر کنید و به جای متهم کردن، از احساسات خود بگویید. به او بگذارید بداند با این کار چه حسی در شما ایجاد شده است.
۳. سعی کنید شرایط را از دید او ببینید
به جای سرزنش، بدون پیش‌داوری علت فریب را از او بپرسید. سعی کنید جای او را بگیرید و حالت را از منظر او ببینید. هرچند این کار ناپسند بودن حرکت او را توجیه نمی‌کند، اما باعث می‌شود با دید باز و آگاه‌ی کامل تصمیم بگیرید.
۴. رابطه را بررسی کنید
ادامه دادن یا ندادن رابطه به شدت و نوع فریب بستگی دارد. اگر شریک برای پیشگیری از ناراحتی شما دروغی گفته که قابل چشم‌پوشی است، ببخشید. اگر خطای نابخشودنه مرتکب شده، با هم مشورت کنید و درباره ادامه رابطه تصمیم بگیرید. ارزش‌های هر دو طرف را ارزیابی کنید و ببینید امیدی به نجات رابطه هست یا خیر.
۵. مرز‌ها را تعیین کنید
اگر احساس می‌کنید ارزش‌های شما مجدد هم‌سو شده و تصمیم به ماندن دارید، باید مرز‌ها را تعیین کنید. درباره انتظارات خود از او صحبت کنید و پیامد‌های نادیده گرفتن مرز‌ها را توضیح دهید.
۶. خودمراقبتی را تمرین کنید
در گذر از این موقعیت، خودمراقبتی را در اولویت قرار دهید. فعالیت‌های مورد علاقه را انجام دهید، با عزیزانتان وقت بگذرانید و در صورت نیاز برای سلامت روان با مشاور گفتگو کنید.
باز‌سازی اعتماد از دست رفته در رابطه
اگر تصمیم به ادامه رابطه و باز‌سازی اعتماد دارید، این راهکار‌ها را در نظر بگیرید
- ارتباط باز و صادقانه را اولویت دهید احساسات خود را بیان کنید و به دیدگاه شریک هم گوش دهید. بدون سرزنش درباره بهبود وضعیت گفتگو کنید.
- به شریک زمان دهید فرصت عذرخواه‌ی و جبران اشتباه را به او دهید و بگذارید مجدد اعتماد شما را جلب کند.
- صبور باشید باز‌سازی اعتماد زمان‌بر است و صبر در این مسیر حیاتی است. بدانید بهبود وضعیت فرا‌یندی تدریجی است و هر دو نیاز به زمان دارید.
- پیوند عاطفی را باز‌سازی کنید با هم وقت باکیفیت بگذرانند و فعالیت‌هایی انجام دهید که شما را به هم نزدیک‌تر کند.
- او را ببخشید بخشش مهم‌ترین اصل آغاز مجدد است. اگر نبخشید، مدام اشتبا‌هات را در ذهن مرور می‌کنید. سعی کنید ببخشید و فرصت جبران را به او دهید.
در این مقاله تمام نکات ضروری درباره فریب در رابطه بیان شد. شما چه نظری دارید؟ تا به حال در رابطه فریب خورده‌ید؟ لطفا نظرات و تجربیات ارزشمند خود را با ما و کاربران به اشتراک بگذارید.
