فضاپیمای مارس اکسپرس متعلق به آژانس فضایی اروپا (ESA) یکی از چشمگیرترین مناطق سیاره سرخ به نام هزارتوی شب را در ویدیویی به تصویر کشیده است. این ویدیو ترکیبی از هزاران تصویر از این منطقه است که با شبکه درهمتنیدهای از درهها با دیوارههای عمیق و شیبدار قابل تشخیص میباشد.
هزارتوی شب با طول ۱۱۹۰ کیلومتری، تقریبا هماندازه ایتالیا است و بین دو موقعیت مهم زمینشناسی قرار دارد درههای مارینریس که بهعنوان گرند کنیون مریخ شناخته میشود و منطقه تارسیس که خانه بلندترین آتشفشانهای منظومه شمسی است. این درهها در اثر فعالیتهای زمینساختی و آتشفشانی سیاره شکل گرفتهاند.
تحقیقات نشان میدهد که هزارتوی شب سابقه گدازههای جاری و دریاچههای آب را تا دورههای اخیر زمینشناسی داشته است و بینشهای اساسی از تاریخچه و فرایندهای سطح مریخ را در اختیار میگذارد. شبکه درهمتنیده درهها نتیجه فعالیتهای آتشفشانی قابلتوجه در منطقه تارسیس بوده و این ناحیه بهعنوان یک منطقه فروشکسته در مرکز خیزش آتشفشانهای تارسیس قرار دارد.
فعالیتهای آتشفشانی باعث ایجاد برآمدگی و نواحی برجسته شده که خود منجر به تنشهای زمینساختی در نواحی اطراف شده و نشاندهنده کرنش و تنش قابلتوجه در پوسته مریخ است. این تنشها سبب نازکشدن سطح بیرونی و ایجاد گسلهایی مانند گرابنها شدهاند که برخی از آنها عمق ۵۰۰۰ متری دارند. عرض برخی درهها تا ۳۰ کیلومتر و عمق آنها تا شش کیلومتر میرسد.
ویدیوی حاضر پرواز در بخش شرقی منطقه هزارتوی شب را نشان میدهد و با دوربین استریو با وضوح بالا (HRSC) و ترکیب تصاویر گرفتهشده از سالهای ۲۰۰۶ و ۲۰۱۵ تهیه شده است. برای ساخت این ویدیو از دادههای توپولوژیکی یک مدل زمین دیجیتال (DTM) نیز استفاده شده و هر ثانیه آن از ۵۰ فریم مجزا تشکیل شده است.
مارس اکسپرس از سال ۲۰۰۳ بهطور فعال درگیر نقشهبرداری و اکتشاف جامع سیاره سرخ بوده است. مأموریتهای آن شامل تصویربرداری از سطح، تهیه نقشه از ترکیب مواد معدنی، بررسی جو نازک، تحقیق درباره پوسته زیرین و غیره میباشد که بینشهای ارزشمندی در مورد زمینشناسی، آبوهوا و پتانسیل اکتشاف علمی مریخ ارائه کرده است.





