بزرگترین دره منظومه شمسی که به نام دره مارینر شناخته میشود، گستره وسیعی از سطح مریخ را شکافته است. این دره عظیم بیش از سه هزار کیلومتر طول، ششصد کیلومتر عرض و عمقی نزدیک به هشت کیلومتر دارد. برای مقایسه، دره گرند کنیون در ایالت آریزونا ایالات متحده تنها هشتصد کیلومتر طول، سی کیلومتر عرض و یک و هشت دهم کیلومتر عمق دارد.
منشأ شکلگیری دره مارینر همچنان ناشناخته باقی مانده است. محققان معتقدند این دره به دلیل فرایندهای زمینساختی ناشی از تنشهای عظیم در پوسته مریخ به وجود آمده باشد. دانشمندان فرضیه میگذارند که این دره میلیاردها سال پیش، با سرد شدن تدریجی و انقباض سطحی سیاره به صورت ترک عظیمی بر روی سطح مریخ تشکیل شده است. در این دره، نشانههای چندین فرایند زمینشناسی گوناگون شناسایی شدهاند.
در عکس روز ناسا چه میبینیم؟
عکس موزاییکی که از مریخ و دره مارینر مشاهده میشود، از ترکیب بیش از صد عکسی ساخته شده که مدارگردهای وایکینگ در دهه ۱۹۷۰ میلادی ثبت کردهاند.
دره مارینر از نظر ساختاری به چند قسمت مهم تقسیم میشود که هر یک ویژگیهای زمینشناسی متغیری دارند. قسمتهای شرقی، منطقهای با زمینهای آشفته است که ترکیبی از رسوبات آتشفشانی و لایههای باستانی را در بر میگیرد و به احتمال زیاد تحت تأثیر تخلیه آب زیرزمینی، فرسایش و فعالیتهای آتشفشانی شکل گرفته است. قسمتهای غربی شامل دیوارهای ناهموار با شیب بیشتر و گسستهای عمیقتر است که به نظر میرسد به دلیل گسترش و ترکخوردگی پوسته تحت تأثیر فشارهای داخلی سیاره به وجود آمدهاند.
تحلیلهای طیفسنجی و تصاویری که مدارگردهای جدیدتر از جمله مدارگرد شناسایی مریخ ثبت کردهاند، نشان دادهاند که در بستر این دره کانیهایی از جمله هماتیت، سولفاتها و اکسید آهن وجود دارد. این یافتهها به طور ضمنی حاکی از آن است که این منطقه در گذشته محیطی گرم و مرطوب داشته باشد. دره مارینر همچنان از اهداف مهم برای مأموریتهای آینده مریخ به شمار میرود. بازدید از این منطقه به دانشمندان کمک میکند تا نه تنها فرایندهای زمینشناسی مریخ، بلکه امکان وجود حیات در گذشته این سیاره را بهتر درک کنند.




