یک پژوهش تازه منتشرشده در ژورنال ساینس نشان می‌دهد که غلظت کربن دی‌اکسید در اتمسفر زمین به سطحی رسیده که از ۱۴ تا ۱۶ می‌لیون سال پیش بی‌سابقه است. این یافته‌ها تصویری نگران‌کننده از آینده اقلیم سیاره ما ترسیم می‌کند.
دانشمندان در این مطالعه، سوابق اقلیمی ۶۶ می‌لیون ساله زمین را با دقت بی‌سابقه باز‌سازی کرده‌اند. آن‌ها با بررسی علائم زیستی و زمین‌شیمیایی، تاریخچه غلظت کربن دی‌اکسید اتمسفر را دقیق‌تر از همیشه تعیین نموده‌اند.
نتایج حاکی از آن است که آخرین بار غلظت ۲ در اتمسفر به ۴۲۰ قسمت در می‌لیون رسیده، مربوط به ۱۴ تا ۱۶ می‌لیون سال پیش بوده است. در آن دوره، یخ در گرینلند وجود نداشت و نیاکان انسان‌ها در حال خروج از جنگل‌ها به سمت دشت‌ها بودند.
تخمین‌های پیشین این تاریخ را تنها ۳ تا ۵ می‌لیون سال پیش قرار می‌دادند. پیش از انقلاب صنعتی، غلظت کربن دی‌اکسید در حدود ۲۸۰ بود که یعنی فعالیت‌های انسانی باعث افزایش نزدیک به ۵۰ درصدی گاز‌های گلخانه‌ای و ۱.۲ درجه سانتی‌گراد افزایش دمای جهانی شده است.
با روند فعلی انتشار گاز‌های گلخانه‌ای، پیش‌بینی می‌شود غلظت کربن دی‌اکسید تا سال ۲۱۰۰ به ۶۰۰ تا ۸۰۰ برسد. این سطح در ۳۰ تا ۴۰ می‌لیون سال گذشته بی‌سابقه بوده و در آن زمان قطب جنوب منجمد نبود و حیات وحش تفاوت‌های بنیادینی با امروز داشت.
تعیین کربن دی‌اکسید اتمسفر در گذشته‌های دور
روش رایج تعیین ترکیب اتمسفر گذشته، تحلیل حباب‌های هوای محبوس در لایه‌های یخ قطبی است که تنها تا چندصد هزار سال پیش را پوشش می‌دهد. برای بازه‌های زمانی دور‌تر، اقلیم‌شناسان از پروکسی‌ها یا نشانگر‌های غیر‌مستقیم استفاده می‌کنند.
ترکیبات شیمیایی برگ‌ها، کانی‌ها و پلانکتون‌های باستانی می‌توانند به‌طور غیر‌مستقیم سطح کربن اتمسفر در یک نقطه زمانی خاص را آشکار سازند. پژوهشگران گزارش می‌دهند که گرم‌ترین دوره در ۶۶ می‌لیون سال اخیر، مربوط به ۵۰ می‌لیون سال پیش بوده که در آن غلظت ۲ به ۱۶۰۰ و دمای جهانی ۱۲ درجه گرم‌تر از امروز بوده است.
پس از آن دوره، هر دو غلظت گاز و دما به تدریج کاهش یافتند. ۲.۵ می‌لیون سال پیش، غلظت کربن دی‌اکسید به ۲۷۰ تا ۲۸۰ رسید و عصر‌های یخی آغاز شد. این سطح همان محیطی است که انسان‌های مدرن و بسیاری از گونه‌های موجود در سازگاری با آن تکامل یافته‌اند.
اگر غلظت کربن اتمسفر دو برابر شود، دمای زمین می‌تواند ۵ تا ۸ درجه سانتی‌گراد افزایش یابد. این فرآیند در طول صدها هزار سال رخ می‌دهد، زیرا افزایش گاز‌های گلخانه‌ای زنجیره‌ای از رویداد‌های طولانی‌مدت را در پی دارد. برای مثال، ذوب یخ‌های قطبی توانایی زمین را در انعکاس تابش خورشیدی کاهش داده و باعث افزایش بیش‌تر دما می‌شود.
به عبارت دیگر، اثرات گرمایش جهانی و تلاش‌های ما برای مقابله با آن می‌تواند تا صدها هزار سال ادامه یابد.
