ارتش ایالات متحده اخیرا پیشرفتهترین فناوری ضد پهپاد خود را در اختیار گرفته است؛ سیستمی که از توان امواج مایکروویو برای بیاثر کردن هواپیماهای بدون سرنشین بهره میبرد و باعث سقوط دستهجمعی آنها از آسمان میشود. این پلتفرم دفاعی که بر پایه معماری لئونیداس و به وسیله شرکت اپیروس توسعه یافته، یک پرتو پهن با قابلیت هدفگیری همزمان چند پهپاد را ار میدهد و های پهپادی که به صورت نزدیک به یکدیگر شکل گرفتهاند را نابود میسازد.
شرکت پیمانکاری دفاعی اپیروس نمونه اولیه سلاحی با نام توان حفاظت در برابر آتش غیرمستقیم ـ مایکروویو پرقدرت را به ارتش آمریکا تحویل داده است. دفتر توانمندیهای سریع و فناوریهای حیاتی ارتش ایالات متحده مدیریت این طرح را بر عهده دارد که در نهایت منجر به تحویل چهار نمونه اولیه توسط اپیروس خواهد شد. نیروهای زمینی آمریکا قصد دارند این سامانهها را به طور گستردهای آزمایش کنند تا رسالت این فناوری نوظهور در برابر طیف وسیعی از سیستمهای هوایی بدون سرنشین آشکار و تبیین گردد.

تهدید روزافزون حملات پهپادی دستهجمعی
فناوری پلتفرمهای بدون سرنشین، چه در قالب پهپادهای کنترل از راه دور و چه در گونههای اتونوم، ماهیت درگیریهای تاکتیکی را به طور بنیادین دگرگون کرده است. یک پهپاد کوادکوپتر مجهز به دوربین میتواند بستر شناسایی چابک برای واحدهای زمینی فراهم آورد؛ همان پلتفرم اگر با نافود یا سلاح ضدتانک مجهز شود، قادر است پیادهنظامان در چالهها را هدف قرار دهد یا حتی تانکهای اصلی جنگی ۶۵ تنی را از کار بیندازد.

علاوه بر این، وقتی این پهپادها بخشی از یک روي پهپادی مبتنی بر هوش مصنوعی تشکیل میدهند، مقابله با آنها به چالشی نزدیک به غیرممکن تبدیل میشود و حتی پیشرفتهترین سامانههای دفاعی را در خطر میاندازد. اگر نیروی مخالف هجمهای با ۲۰ پهپاد آغاز کند و مدافعان ۱۹ فروند را ساقط نمایند، به نظر میرسد دفاع موفقی اجرا شده است؛ اما واقعیت معادله هزینه-فایده متفاوت است. اگر هر پهپاد تنها ۲ هزار دلار قیمت داشته باشد و تنها یک فروند که از دفاعها عبور کرده، یک تانک ۴ میلیون دلاری را نابود کند، در عمل پیروز جنگنده مهاجم است.

محدودیتهای روشهای دفاعی سنتی
صنعت دفاعی تا به امروز با راهکارهای متنوعی در برابر پهپادها کرده است که اکثریت آنها مبتنی بر تطبیق تسلیحات موجود برای نقش پدافند هوایی برد کوتاه بودهاند. این راهکارها شامل استفاده از توپخانهآتشباز، توپهای خودکار کالیبر کوچک، موشکهای و حتی سامانههای لیزری میشود. چالش اصلی در اینجاست که به استثنای توپهای خودکار که از فیوزهای هواجرد قابل برنامهریزی بهره میبرند، هر یک از سلاحهای مذکور تنها میتوانند در هر شلیک یک پهپاد را هدف قرار دهند.

یک سامانه ضد پهپاد باید فرآیند شناسایی، ردیابی، قفل هدف، شلیک و در صورت خطا، شلیک مجدد را برای هر هدف جداگانه اجرا نماید. این روند زمانبر باعث میشود تمام پهپادهای یک روي شناسایی و ردیابی نشوند و تعدادی از آنها با موفقیت به مقصد برسند. لئونیداس رویکردی کاملا متفاوت را در پیش میگیرد. این سامانه از یک آنتن بزرگ، مستطیل و مسطح بهره میبرد که از نظر معماری شباهت زیادی به آرایه فازی رادار AN/ سیستم دفاع موشکی پاتریوت دارد. هر دو سیستم برای پخش انرژی الکترومغناطیسی در پهنه وسیعی طراحی شدهاند؛ با تفاوت اینکه یکی برای کشف هدف و دیگری برای نابودی آن بکار میرود.

ویژگی متمایزکننده لئونیداس، گستره بیسابقه جنگ الکترونیکی آن است. این سامانه امواج مایکروویو را پراکنده میکند که الکترونیکهای داخلی پهپادها را در حین پرواز از کار میاندازند و آنها را به سقوط وادار میسازند. برخلاف پرتو باریک که تنها یک هدف را تحت تأثیر قرار میدهد، لئونیداس یک پرتو عریض تنتج میکند که قادر است چندین پهپاد را به طور همزمان بیاثر سازد. در بیان ساده، این سیستم یک شعلهافکن نامرئی و الکترومغناطیسی است که هر پهپادی را در مخروط تابش مایکروویو هدف قرار میدهد.

انعطافپذیری نرمافزاری و کنترل پرتو
کنترل مبتنی بر نرمافزار به لئونیداس اجازه میدهد تا پارامترهای خروجی خود را به سرعت برای مقابله با تهدیدات متحول تنظیم نماید. همانند رادیوهای تعریفشده با نرمافزار که میتوانند فرکانس، قدرت سیگنال و عملکردهای دیگر را به صورت دینامیک تغییر دهند، نرمافزار لئونیداس به اپراتور امکان میدهد شکل پرتو مایکروویو و سطح ولتاژ را در لحظه تغییر دهد. این قابلیت باعث میشود آنتن سیستم بتواند در یک لحظه پرتو باریکی برای هدفگیری تکتک پهپادها ار کند و بلافاصله به حالت پهن برای مقابله با رويهای پهپادی مهاجم سوئیچ نماید.

تحلیلهای میدانی در مسرح عملیاتهای اخیر نشان میدهد که ترکیب سامانههای مایکروویو پرقدرت با رادارهای فازیارایه میتواند لایه دفاعی جدیدی را در برابر پهپادهای کمامضا و کندپرواز ایجاد کند که در طیف رادارهای سنتی پنهان میمانند. این همپوشانی فناوریها نه تنها احتمال شکست هدف را افزایش میدهد، بلکه بار لوجیستیکی و هزینهبههر-اشتباك را به شدت کاهش میدهد، چرا که انرژی الکترومغناطیسی در هر شلیک قابل بازتولید است و نیازی به موشکنما یا پرجیر فیزیکی ندارد. در نتیجه، واحدهای متحرک میتوانند با بار تسلیحاتی سبکتر و ماندگاری بیشتر در میدان بمانند.
آینده دفاع در برابر تهدیدات اتونوم
همانطور که درگیریهای اوکراین و خاورمیانه نشان دادهاند، پهپادها ماهیت جنگ را به نحو غیرقابلبرگشتی دگرگون کردهاند. متوقف کردن حملات روی پهپادی، که برای دستیابی به پیروزی تنها نیاز به عبور یک فروند از لایه دفاعی دشمن دارند، چالشی استراتژیک محسوب میشود. یک شعلهافکن الکترومغناطیسی که برای هر پهپاد مرگی آنی و قطعی محسوب میشود، تا پیش از این در زمره افکار دوراندیشانه قرار داشت، اما اکنون با سرعت شگفتانگیزی به واقعیت تبدیل شده است. پیشرفتهای جاری در الکترونیک قدرتی و الگوریتمهای کنترل پرتو، افقهایی را گشوده که تا ده سال پیش غیرقابل تصور بودهاند.




