مشاهده عصبانیت و پریشانی فرد دیگر ممکن است باعث شود شما نیز احساس او را تجربه کنید. در این شرایط شما باید آرام بمانید تا بتوانید فرد عصبانی را آرام کنید. تمام بدن خود را بررسی کنید؛ مثلا شانه‌های‌تان را رها کنید یا نفس عمیق بکشید.
۲. پرهیز از درگیری
وقتی طرف مقابل به شدت عصبانی است، عصبانی شدن شما تنها اوضاع را بدتر می‌کند. آرامش خود را حفظ کنید تا کار به مشاجره و نزاع ختم نشود. منظور این نیست که کاملا بی‌احساس باشید، اما اجازه ندهید احساسات شما نیز مانند فرد عصبانی فوران کند.
یکی از راه‌های پرهیز از درگیری این است که خودپسندی را کنار بگذارید و مسائل را شخصی نکنید. طبیعی است که در برابر فردی خشمگین از خودتان یا اعتبار‌تان دفاع کنید، اما باید به یاد داشته باشید که نمی‌توان با افراد بسیار عصبانی (تا زمانی که آرام نشده‌اند) منطقی صحبت کرد.
۳. نداشتن حالت تدافعی
وقتی کسی به اندازه‌ای عصبانی است که به سختی می‌تواند با لحنی آرام و ملایم حرف بزند، معمولا لحن او به راحتی بر شما هم اثر می‌گذارد و حالت تدافعی می‌گیرید. اما باید بدانید که احتمالا عصبانیت او مربوط به شما نیست. احساسات فرد را از احساسات خود جدا کنید تا بتوانید به او کمک کنید.
۴. ماندن در زمان حال
افراد عصبانی معمولا رویداد‌ها یا صحبت‌هایی از گذشته را مطرح می‌کنند، به‌ویژه اگر بخواهند شما را نیز عصبانی کنند. با نگه‌داشتن تمرکز آن‌ها بر زمان حال و ارائه راه‌حلی برای مشکل فعلی این تلاش را خنثی کنید. سعی کنید بابت اتفاقات گذشته عصبانی نشوید.
اگر مکالمه شما به سمت رویداد‌های گذشته منحرف می‌شود، می‌توانید بگویید می‌توانیم درباره آن مسئله بعدا صحبت کنیم. به نظر من الان باید روی چیزی تمرکز کنیم که تو را ناراحت کرده و برای این مشکل راه‌حلی پیدا کنیم. بهتر است که هر بار روی یک موضوع تمرکز کنیم.
۵. آرام و ساکت بودن
اگر طرف مقابل فریاد می‌کشد یا خشم خود را سر شما خالی می‌کند، بهترین کار این است که آرام بمانید و چیزی نگویید. او مانند دونده‌ای است که با سرعت هشتاد کیلوم‌تر در ساعت می‌دود و برای کاهش سرعت خود به زمان نیاز دارد. یعنی باید بتواند خشم خود را خالی کند و این یعنی نباید حرف‌هایش را قطع کنید. فقط گوش دهید، نه تنها به کلماتی که می‌گوید، بلکه به احساساتی که در پس کلماتش وجود دارد. او می‌خواهد حرف‌هایش را بگوید و این تمام چیزی است که می‌خواهد. اگر صحبت می‌کنید، با صدایی آرام و ملایم حرف بزنید و اگر سکوت می‌کنید حالت چهره خنثی و زبان بدن باز داشته باشید. اگر به خشم فرد عصبانی واکنش نشان ندهید، تسلط بیش‌تری بر خود خواهید داشت.
البته میان اجازه دادن به فرد برای خالی کردن خشم و عصبانیت خود و قربانی آزار کلامی بودن تفاوت وجود دارد. اگر طرف مقابل شما را به شدت سرزنش می‌کند، با نام‌های بد شما را صدا می‌زند یا به دلیل چیزی که به شما ربطی ندارد خشم خود را سر شما خالی می‌کند، می‌توانید جمله‌ای شبیه این را بگویید می‌فهمم که ناراحتی و می‌خواهم کمکت کنم، اما لطفا خشم‌ت را سر من خالی نکن.
کاهش خشم فرد عصبانی
۱. عذرخواه‌ی کردن
اگر کاری انجام داده‌اید که موجب عصبانیت فرد شده است، شاید چیزی که او نیاز دارد عذرخواه‌ی شما باشد. عذرخواه‌ی نشانه ضعف نیست، بلکه نشان می‌دهد به احساسات طرف مقابل اهمیت می‌دهید. خوب فکر کنید؛ آیا کار اشتباه‌ی انجام داده‌ید؟ اگر چنین است، عذرخواه‌ی کنید. گاهی فقط با عذرخواه‌ی شما فرد عصبانی درباره اتفاقی که رخ داده احساس بهتری پیدا می‌کند. اما اگر کار اشتباه‌ی انجام نداده‌ید، فقط برای آرام کردن فرد عصبانی عذرخواه‌ی نکنید.
۲. پرهیز از گفتن آرام باش
کسی که بسیار عصبانی است، تحت سلطه احساسات خود قرار دارد و به بخش عقلانی مغزش دسترسی ندارد. تلاش برای استدلال کردن یا گفتن آرام باش یا منطقی باش معمولا آتش خشم او را شعله‌ورتر می‌کند و موجب می‌شود که احساس ناتوانی کند.
او نمی‌خواهد این جمله را بشنود، چون نمی‌تواند آرام باشد. سیستم لیمبیک او اختیار مغزش را در دست گرفته است و وقتی کسی در واکنش جنگ یا گریز قرار دارد، فقط بر تهدید موجود تمرکز دارد. گفتن جمله آرام باش او را عصبانی‌تر می‌کند، چون پیام ضمنی آن این است خشم تو نابجاست و نمی‌توانی آن را مهار کنی. این به معنای تایید نکردن احساسات اوست.
۳. استفاده از تکنیک‌های خوب گوش دادن
وقتی افراد احساسی می‌شوند، دوست دارند که دیگران آن‌ها را درک کنند. به حرف‌هایش گوش دهید، به چشم‌هایش نگاه کنید، در صورت نیاز سر تکان دهید و برای درک بهتر مسئله از او سوالاتی بپرسید. وقتی فرد صحبت کند و احساس کند که حرف‌هایش شنیده می‌شوند، آرام می‌شود.
البته گاهی افراد عصبانی دوست ندارند که از آن‌ها سوالی بپرسیم و ممکن است به اندازه‌ای عصبانی باشند که باور نکنند کسی واقعا آن‌ها را درک می‌کند. در این شرایط تمام سعی خود را بکنید، اما اگر فرد در حال و هوای صحبت و گفتگوی صمیمانه نیست، او را مجبور نکنید.
۴. تایید کردن احساسات فرد
گاهی در پس عصبانیت، احساس دیگری مانند آزردگی، خجالت یا غم پنهان شده است. عصبانیت فرد هر دلیلی هم که داشته باشد به حرف‌هایش گوش دهید و احساسات او را تایید کنید (بدون اینکه لزوما با او موافق باشید). از قضاوت کردن فرد عصبانی نیز پرهیز کنید، زیرا ممکن است قضاوت کردن شما در کلمات یا زبان بدنتان به صورت تایید نکردن او نمایان شود.
برای تایید احساسات طرف مقابل می‌توانید بگویید حتما خیلی سخت است یا می‌فهمم که چقدر ناراحت شدی. اما گفتن جملاتی مانند فرا‌موشش کن یا من هم تجربه مشابه‌ی داشتم و از پسش برآمدم کمکی نمی‌کند.
حتی پس از آرام شدن نیز ممکن است که باز هم فرد عصبانی با خشم بگوید می‌خواهم او را بزنم یا می‌خواهم شرکت را روی سرشان خراب کنم. شما نیز باید با گفتن می‌فهمم، کاملا درکت می‌کنم یا سرزنشت نمی‌کنم پاسخ دهید. باید به تایید احساسات او ادامه دهید، زیرا هیچ‌کس به دلیل اینکه دوست دارد کسی را بزند به دردسر نمی‌افتد. البته بعدا از او بخواهید که درباره عواقب کارش فکر کند. نگویید آن‌ها خیلی بد هستند یا درست است، باید همین کار را انجام دهی چون این بنزین ریختن روی آتش است. احساسات او را تایید کنید، اما او را تشویق نکنید.
۵. همدلی
همدلی ممکن است به شکل درک دیدگاه یا احساسات دیگران یا احساس ناراحتی به دلیل گرفتاری و وضعیت بد آن‌ها باشد. برای ابراز همدلی با فردی که عصبانی است، می‌توانید به او نشان دهید که به حرف‌هایش گوش می‌دهید و می‌فهمید که چه می‌گوید.
برای همدلی با کسی که عصبانی است سعی کنید دلیل عصبانیت او را برایش تکرار کنید، مثلا بگویید پس عصبانی هستی چون فکر می‌کنی که باید تمام مسئولیت‌های خانه را به تنه‌ایی بر عهده بگیری. اما گاهی گفتن جمله احساس تو را درک می‌کنم طرف مقابل را عصبانی‌تر می‌کند، زیرا عقیده دارد که هیچ‌کس واقعا نمی‌تواند بفهمد که او چه احساسی دارد.
از کلمات من یا تو پرهیز کنید، زیرا کانون توجه را متوجه شخص می‌کنند یا موجب خجالت یا پریشانی طرف مقابل می‌شوند. کلی صحبت کردن و استفاده از ضمیر شخص سوم موجب می‌شود که احساسات خود را در میان بگذارید و با فرد همدردی کنید بدون اینکه در گلایه‌ها و انتقاد‌های شدید فرد از دیگران با او هم‌صدا شوید.
۶. سبک کردن جو با طنز و شوخی
برای فهمیدن اینکه آیا این روش موثر است یا نه، باید موقعیت را خوب بشناسید یا شناخت نسبتا خوبی از فرد عصبانی داشته باشید. شوخ‌طبعی می‌تواند با خشم مبارزه کند، زیرا فرا‌یند‌های شیمیایی بدن را تغییر می‌دهد. شوخی کردن یا اشاره کردن به چیزی خنده‌دار در موقعیت و خندیدن هر دو شما می‌تواند شرایط را تغییر دهد و فرد را آرام کند.
۷. پرسیدن سوالات نامربوط
پرسیدن سوالات نامربوط موجب می‌شود که فرد بپرسد چی؟ مثلا می‌توانید بپرسید برنامه‌ات برای تعطیلات چیست؟ یا حال مادرت چطور است؟ پرسیدن این سوالات مکثی جزئی را ایجاد می‌کند، زیرا موجب می‌شود که به پاسخ سوال شما فکر کند. اگر احساس می‌کنید که او واکنش بدی نشان نخواهد داد، حتی می‌توانید بپرسید می‌خواه‌ی یک ساندویچ بخریم؟ وقتی از شدت خشم او می‌کاهید (حتی به مدت چند ثانیه) بازگشت به همان نقطه برایش دشوار خواهد بود، زیرا عصبانیت به انرژی نیاز دارد.
۸. پیشن‌هاد انجام کاری
می‌توانید به فرد عصبانی پیشن‌هاد دهید که با هم قدم بزنید یا قهوه بنوشید. شما صحنه را ترک می‌کنید و کار دیگری انجام می‌دهید. گزینه‌های کمی را پیشن‌هاد دهید (مثلا دو گزینه) تا تصمیم‌گیری برای فرد سخت نباشد و بتواند یکی را انتخاب کند.
مغز همیشه نمی‌تواند چند کار را با هم انجام دهد، اما وقتی فعالیتی برای ما آشناست و به تفکر کمی نیاز دارد، مغز ما عملکرد خوبی دارد. البته هر کاری که انجام می‌دهید، فقط راهی برای دور شدن از صحنه است نه راه‌حل نهایی. این کاری است که با انجام آن فرد را از حال و هوای خود خارج می‌کنید.
۹. زمان دادن به فرد
برخی از افراد خوش‌صحبت‌اند، اما برخی ترجیح می‌دهند که با احساسات خود تنها باشند. اگر صحبت کردن موجب عصبانیت بیش‌تر فرد می‌شود، به جای حرف زدن به او کمی زمان دهید. عصبانیت بیش‌تر افراد پس از دست‌کم بیست دقیقه فروکش می‌کند، اما برخی به زمان بیش‌تری نیاز دارند.
تلاش برای یافتن راه‌حل
۱. کمک به فرد برای بهتر کردن اوضاع
اگر دلیل عصبانیت مشکلی حل‌شدنی است، شاید بتوانید به فرد کمک کنید. اگر او به اندازه‌ای آرام است که به دلایل و استدلال شما گوش می‌دهد، راه‌حل‌هایی را پیشن‌هاد دهید و برای طرح‌ریزی برنامه‌ای که شرایط را بهتر می‌کند، به او کمک کنید.
گاهی با فرد عصبانی نمی‌توان منطقی صحبت کرد. موقعیت را ارزیابی کنید تا متوجه شوید که آیا باید صبر کنید فرد به اندازه کافی آرام شود تا به استدلال‌های شما گوش دهد یا خیر. از او بخواهید که توضیح دهد چرا عصبانی است. این طوری به او کمک می‌کنید که احساسات خود را بهتر درک کند.
۲. تمرکز روی آینده
هنگام درک احساس خشم، مهم است که روی زمان حال تمرکز کنید، اما برای یافتن راه‌حل باید روی آینده تمرکز داشته باشید. تمرکز روی آینده به فرد کمک می‌کند که منطقی‌تر فکر کند و روی نتایج بهتر ناشی از راه‌حل تمرکز کند به جای اینکه همچنان در خشم گذشته یا حال خود بماند.
۳. کمک به پذیرش اینکه راه‌حلی وجود ندارد
همه مشکلات یا شرایطی که موجب عصبانیت افراد می‌شوند، راه‌حل ندارند. در چنین شرایطی باید فرد را متقاعد کنید که بر احساسات خود غلبه کند.
تشخیص زمان مناسب تنها گذاشتن فرد
۱. رها کردن فرد در صورتی که نمی‌توانید آرام بمانید
اگر فرد شما را ناراحت می‌کند یا تحریک‌تان می‌کند که عصبانی شوید، در صورت امکان باید محل را ترک کنید. عصبانی شدن خود شما شرایط را بدتر می‌کند، بنابراین ترک کردن محل زمانی که عصبانی شده‌ید از بدتر شدن شرایط یا درگیری جلوگیری می‌کند.
۲. تشخیص بدرفتاری
خشم و بدرفتاری یکسان نیستند. خشم از احساسات طبیعی انسان است که باید مهار شود، اما بدرفتاری راهی ناسالم و بالقوه خطرناک برای تعامل با دیگران است. با استفاده از استراتژی‌های زیر می‌توانید متوجه شوید که با بدرفتاری روبرو هستید نه با خشم
• ارعاب فیزیکی (چه منجر به خشونت واقعی شود و چه نشود)؛
• ایجاد احساس گناه در شما؛
• اسم‌گذاری روی شما یا تحقیر کردن شما؛
• کنترل یا اجبار جنسی.
۳. رفتن به جایی امن در صورت به خشونت کشیده شدن وضعیت
اگر با فردی مواجه شوید که مشکل مدیریت خشم دارد و نگران امنیت خود هستید، فورا محل را ترک کنید و به مکانی امن بروید. خشونت خانگی چرخه‌ای مداوم است و اگر این خشونت یک بار رخ دهد، احتمالا باز هم تکرار خواهد شد. اگر فرد حالتی خشن و غیر‌قابل پیش‌بینی دارد یا شما را تهدید می‌کند، بهتر است که از او دور شوید.
جمع‌بندی
آرام کردن فردی عصبانی به صبر و شکیبایی زیادی نیاز دارد. وقتی کسی به شدت عصبانی است، شنیدن جملاتی مانند آرام باش تنها اوضاع را بدتر می‌کند. شنونده‌ای خوب بودن و پرت کردن حواس شخص عصبانی می‌تواند مفید باشد، اما وقتی عصبانیت فرد انفجاری یا غیر‌قابل پیش‌بینی شده است، به جای تلاش برای استدلال کردن، از او فاصله بگیرید. اگر فرد عصبانی عذرخواه‌ی شما را نمی‌پذیرد، بهتر است که کمی به او فرصت دهید و مدتی او را تنها بگذارید.
به نظر شما کدام یک از روش‌های گفته شده موثرند؟ آیا تا به حال این روش‌ها را امتحان کرده‌ید؟ چه روش‌های دیگری را برای آرام کردن افراد عصبانی پیشن‌هاد می‌دهید؟
