کشف کهکشان تاریک بیستاره در همسایگی کهکشان راه شیری؛ شبحی از هیدروژن در حال چرخش, اخترشناسان اخیراً شاهد کشف یک کهکشان شبحی و بینور در دل کیهان شدهاند که میتواند یکی از پیچیدهترین معماهای کیهانشناسی را حل کند. این کهکشان تودهای کوچک، پرسرعت و کاملاً فاقد ستاره از گاز هیدروژن است که تمام ویژگیهای یک کهکشان تاریک نظری را در خود جای داده است.
اگر نتایج این پژوهش تایید شود، پاسخ تازهای برای مسئله قدیمی ماهوارههای گمشده در جهان علم فراهم خواهد آمد. ابر فشرده هیدروژنی با چرخش منظم مقالهای که در ژورنال معتبر منتشر شده، ابری متراکم از هیدروژن با نام کد AC –11.5 را معرفی میکند که در درون ابر بزرگتر و پرسرعت نهفته است. این ساختار منحصر به فرد با استفاده از تلسکوپ رادیویی غولپیکر FAST در چین و توسط یک تیم بینالمللی شناسایی شده است.
بر اساس گزارشهای علمی، مشاهدات فوقحساس تلسکوپ FAST نشان میدهد که گازهای این ابر به شکلی منظم چرخش میکنند، اما نکته شگفتانگیز این است که هیچ اثری از ستارهسازی یا حتی گاز مولکولی (ماده اولیه تولد ستاره) در آن وجود ندارد. به عبارت دیگر، AC –11.5 تنها از هیدروژن یونسازی شده تشکیل شده که بیصدا و بینور در فضا میچرخد؛ تعریفی دقیق از کهکشان تاریک.
یک همسایه کیهانی در فاصله ۲۷۸ هزار سال نوری با به کارگیری معادلات دینامیک کهکشانی و رابطه معروف تولی-فیشر، محققان فاصله این ابر تاریک از زمین را حدود ۲۷۸ هزار سال نوری برآورد کردهاند؛ مسافتی که در مقیاس کیهانی به معنی همسایگی بسیار نزدیک با کهکشان راه شیری است.
جرم کل این ساختار بین ۳۰ تا ۵۰۰ میلیون برابر جرم خورشید تخمین زده شده که اگرچه نسبت به کهکشانهای بزرگ کم است، اما برای دستهبندی به عنوان یک کهکشان مستقل کاملاً کافی میباشد. عامل اصلی ثبات و وجود این کهکشان، هالهای عظیم از ماده تاریک است که محققان معتقدند این ابر را به هم چسبانده و از پراکندگی آن جلوگیری کرده است.
این ویژگی، AC –11.5 را به قویترین نامزد شناخته شده برای یک کهکشان کاملاً تاریک تبدیل میکند؛ اجسامی که نظریه پیشبینی میکرده اما رصد مستقیمشان تا به امروز gần از محال بوده است. راهگشای راز کهکشانهای کوتوله گمشده این نخستین بار نیست که ابرهای پرسرعت به عنوان کاندیداهای کهکشانهای نهان مورد بررسی قرار میگیرند، اما اکثر موارد قبلی یا فاقد چرخش منظم بودند یا تفکیک آنها از هاله کهکشان راه شیری دشوار بود.
با وجود چرخش شفاف و مکان مشخص، این کشف قویترین شواهد تجربی تا به امروز برای وجود کهکشانهای کاملاً تاریک محسوب میشود. در صورت تایید نهایی توسط جامعه علمی، این کشف میتواند درک ما از فرآیند شکلگیری کهکشانها را دگرگون سازد.
وجود چنین شبحی در همسایگی ما، امید را تقویت میکند که کهکشانهای کوتوله گمشده — که مدلهای استاندارد کیهانشناسی پیشبینی میکردند اما هرگز دیده نشده بودند — در واقع در حالت تاریک و بیستاره در حال چرخش در اطراف ما وجود دارند و تنها منتظر رصد شدن با ابزارهای دقیقتر هستند.
