راهنمای کامل پیکلبال قوانین، تجهیزات و مزایای ورزشی برای همه سنین, پیکلبال یکی از پرسرعتترین ورزشهای راکتی در جهان است که ترکیبی از تنیس، پینگپنگ و بدمینتون محسوب میشود. این بازی که ریشه در آمریکا دارد، اکنون در ایران نیز طرفداران زیادی یافته و به دلیل سادگی قوانین و کمهزینه بودن، گزینهای ایدهآل برای خانوادهها و افراد در هر سنی است. پیکلبال چیست و چگونه ظهور یافت؟
داستان پیدایش پیکلبال به سال ۱۹۶۵ در ایالت واشنگتن آمریکا برمیگردد.
آنچه به عنوان سرگرمی خانوادگی آغاز شد، به سرعت به یک ورزش رسمی با قوانین استاندارد، فدراسیونهای ملی و مسابقات بینالمللی تبدیل گردید. در حال حاضر بیش از ۷۰ کشور عضو فدراسیون بینالمللی پیکلبال هستند و تلاشهایی برای ورود این رشته به المپیک ۲۰۲۸ به عنوان ورزش نمایشی در جریان است. تجهیزات و لوازم ضروری برای شروع بازی برای ورود به دنیای پیکلبال نیازی به سرمایهگذاری سنگین ندارید.
ه رطوبت همراه با تیشرت گزینههای مناسبی هستند. در فضای باز، کلاه و عینک آفتابی ورزشی ضروریاند.
نکته حیاتی، استفاده از کفش مخصوص زمینهای سخت (مانند کفش تنیس) است که حمایت جانبی قوی دارد؛ کفشهای دویدن یا پیادهروی برای حرکات ناگهانی جانبی پیکلبال مناسب نیستند. تور و ابعاد زمین زمین پیکلبال با ابعاد ۶.۰۹ در ۱۳.۴۱ متر (مشابه زمین بدمینتون دونفره) بسیار کوچکتر از زمین تنیس است. تور در مرکز قرار دارد و ارتفاع آن در لبهها ۹۱ سانتیمتر و در وسط ۸۶ سانتیمتر میباشد.
مهمترین بخش زمین، منطقه کیچن یا ناحیه ممنوعه والی است که ۲.۱ متر از تور در هر دو طرف کشیده شده و ضربه والی (بدون زمینخوردن توپ) در آن ممنوع است. توپ پیکلبال تفاوت فضای باز و بسته توپهای پیکلبال شبیه توپ ویفلبال هستند، پلاستیکی، بدون درز و سوراخدار. قطر آنها بین ۷.۲۹ تا ۷.۵۴ سانتیمتر و وزن حدود ۲۲ تا ۲۶ گرم است.
دو نوع اصلی وجود دارد توپ فضای باز سنگینتر، سختتر، صافتر و با سوراخهای بیشتر (نزدیک ۴۰ سوراخ) برای مقاومت در برابر باد. توپ فضای بسته سبکتر، نرمتر و با سوراخهای کمتر (نزدیک ۲۶ سوراخ) است. این دو نوع قابل تعویض نیستند و استفاده از نوع نادرست کیفیت بازی را به شدت کاهش میدهد. راکت پیکلبال مواد و انتخاب صحیح راکت پیکلبال مسطح است و برخلاف راکت تنیس، نه ندارد.
راکتهای سنتی چوبی بودند اما مدلهای مدرن از هسته پلیمر، آلومینیوم یا نامکس و رویه فیبر کربن، فایبرگلاس یا گرافیت ساخته میشوند. وزن استاندارد بین ۲۰۷ تا ۲۳۸ گرم متغیر است. راکتهای سنگینتر قدرت بیشتر، و سبکتر کنترل بهتری ارائه میدهند. طول راکت نباید از ۴۳ سانتیمتر تجاوز کند. بهترین راکت، آنیکی است که در دست راحت باشد و به سایز کف دست شما بگنجد.
قوانین اساسی پیکلبال که باید بدانید هدف بازی، ارسال توپ از روی تور به زمین حریف طوری که نتواند بازگرداند، است. امتیاز فقط توسط تیم سرور ثبت میشود. پنج قانون کلیدی عبارتند از توپ نباید خارج از خطوط زمین فرود بیاید. سرویس باید زیردستی باشد؛ یعنی ضربه از زیر خط کمر و به سمت بالا. قانون (دو بار زمینخوردن) پس از سرویس، توپ باید یک بار در زمین حریف و یک بار در زمین سرور به زمین بخورد، سپس بازی آزاد (والی) آغاز میشود.
سرویس نباید در ناحیه کیچن (منطقه ممنوعه والی) فرود بیاید. بازیها معمولاً به ۱۱ امتیاز (با تفاضل ۲ امتیاز) تمام میشوند، اگرچه فرمتهای ۱۵ و ۲۱ امتیازی نیز رایجاند. نحوه انجام بازی تکنفره و دونفره قوانین بازی برای تکنفره و دونفره مشابه است با تفاوتهای جزئی در سرویس و امتیازدهی. در فرمت رایج تورنمنت، مسابقات به صورت بهترین از سه ست (هر ست ۱۱ امتیاز) برگزار میشوند.
در بازیهای دوستانه میتوان از فرمتهای راندوم یا چالش کورتی استفاده کرد که در آن برنده در زمین میماند. مزایای علمی پیکلبال برای سلامت جسم و روح این ورزش فراتر از سرگرمی، اثرات درمانی و پیشگیرانه اثباتشده دارد سوزاندن کالری و کنترل وزن میزان کالریسوزی به شدت بازی، سن و وزن بدن بستگی دارد، اما یک ساعت بازی متوسط میتواند بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ کالری را بسوزاند.
بهبود سلامت قلبیتنفسی پژوهشی در دانشگاه وسترن کالرادو بر روی افراد سالمند نشان داد که ۶ هفته بازی پیکلبال (۳ جلسه در هفته، هر جلسه ۱ ساعت) باعث کاهش سختی خونی، بهبود پروفایل چربی خون و افزایش آمادگی قلبیتنفسی میشود. افزایش بهزیستی و سلامت روان در سالمندان مطالعات ۲۰۱۷ نشان دادند پیکلبال با فراهم کردن تعامل اجتماعی، تنهایی را در سالمندان کاهش داده و کیفیت زندگی آنها را به طور قابلتوجهی ارتقا میدهد.
این ورزش برای بازنشستگی فعال و پرانرژی توصیه میشود. تقویت هماهنگی حرکتی و چابکی طبیعت سریع بازی، نیاز به واکنشهای لحظهای، تغییر جهت ناگهانی و هماهنگی چشمدست را میطلبد که این مهارتهای حرکتی را در همه سنین تقویت میکند.
خطرات و آسیبهای رایج و راههای پیشگیری به گفته نوئه ساریبان (دکتر پیکلبال)، رایجترین آسیبها شامل کشیدگی عضله، پیچ خوردگی مچ پا، تاندونیت (التهاب تاندون) و سقوطهای ناشی از حرکت به عقب برای زدن توپهای لوب هستند. نکته طلایی پیشگیری برای زدن توپهای بالای سر، هرگز به عقب نروید؛ بلکه به سمت خط (پشت زمین) بدوید و از آنجا ضربه بزنید.
همچنین حتماً ۵ تا ۱۰ دقیقه قبل از بازی بدن را با دویدن سبک و حرکات پویا گرم کنید و از محافظ چشم و کفش مناسب استفاده نمایید. وضعیت پیکلبال در ایران این ورزش در ایران به طور رسمی در استان همدان راهاندازی شده و کتاب مبانی پیکلبال تدوین و منتشر گردیده است. اولین مجموعه تخصصی پیکلبال کشور در شهر ارومیه افتتاح شده و با توجه به پتانسیل بالا، انتظار میرود در سالهای آینده شاهد گسترش گسترده این ورزش در سراسر ایران باشیم.
نکات پایانی برای شروع امن اگر بیماری مزمن دارید، در دوره نقاهت هستید یا مدتهاست فعالیتی نداشتهاید، پیش از شروع حتماً با پزشک مشورت کنید. اصل اول در پیکلبال، لذت بردن از حرکت و تعامل اجتماعی است؛ بنابراین با صبر، تمرین و رعایت ایمنی، از این ورزش جذاب لذت ببرید. هشدار! این نوشته فقط جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن ملزم است با پزشک یا متخصص مربوطه مشورت کنید.
