كشف راز جسد مرد حماسه سورس باستانشناسی و ژنتیک داستان ۸۰۰ ساله را تایید کردند, داستان شگفتانگیزی از قلب تاریخ نروژ، با ترکیب اسطورههای باستانی و علم مدرن، آشکار شده است. محققان با بررسی بقایای اسکلتی که در چاه قلعه سورسبورگ در تروندهایم کشف شده، توانستند جزئیات حماسه مشهور سورس سیگوردسون را از منظر علمی تایید کنند. این کشف، پیوند نایابی میان روایات تاریخی و شواهد ژنتیکی برقرار ساخته است.
حماسه سورس و واقعه چاه قلعه سورسبورگ حماسه سورس، اثری ادبی از اواخر قرن دوازدهم میلادی، زندگی پادشاه نروژی سوره سیگوردسون را در دوران جنگهای داخلی روایت میکند. بر اساس این متن، در سال ۱۱۹۷ میلادی، دشمنان کاتولیک پادشاه به نام باگلرها به قلعه سورسبورگ حمله کردند.
در حالی که مدافعان غافل بودند، مهاجمان از یک دره مخفی وارد شدند، خانهها را سوزاندند و جسد یک مرد را با سر به چاه قلعه انداخته و آن را با سنگ پر کردند تا آب آلوده شود یا به تحقیر دشمنان بپردازند. از حفاری ۱۹۳۸ تا تحقیقات ژنتیکی مدرن اولین بار در سال ۱۹۳۸، باستانشناسان در عمق حدود ۷ متری چاه به استخوانهای انسانی برخوردند، اما آغاز جنگ جهانی دوم و اشغال نروژ توسط نیروهای آلمانی، تحقیقات را متوقف کرد.
ردند.
بررسیهای آناتومیک روی جمجمه جدا شده از بدن، آثار ضربات شدید و بریدگیهای تیز را پیش از مرگ نشان میداد که با توصیف حماسه از نحوه کشته شدن قربانی همخوانی داشت. تاریخنگاری رادیوکربنی نیز سن استخوانها را حدود ۹۴۰ سال پیش (با خطای ۳۰ ساله) تخمین زد که به طور دقیق با زمان حمله باگلرها همزمان است. شواهد ژنومی مرد جنوبی در قلعه شمالی بسیارترین کشف، تحلیل ژنوم یکی از دندانهای این مرد بود.
نتایج نشان داد او موهای قهوهای روشن یا بور و چشمان آبی داشته است. مقایسه ژنوم او با جمعیتهای امروزی نروژ، ریشه جغرافیایی او را در جنوب نروژ قرار داد. این نکته حائز اهمیت است، چرا که مدافعان قلعه سورس از مردم مرکز نروژ بودند، در حالی که محاصرهکنندگان (باگلرها) از جنوب میآمدند.
مایکل مارتین، محقق اصلی از دانشگاه علم و صنعت نروژ، بیان میکند هرگز نمیتوانیم با صد درصد قطعیت بگوییم این استخوانها دقیقاً متعلق به همان مردی است که حماسه از او نام برده، اما تجمع شواهد علمی، باستانشناختی و متنی، قانعکننده است.
در یک دادگاه فرضی، هیئت منصفه با ارائه این مدارک، هویت قربانی را تایید خواهد کرد. نخستین بازسازی ژنومی شخصیت حماسهای این پژوهش، که نتایج آن در مجله علمی آیساینس منتشر شده، گام تاریخی در علم باستانشناسی و ژنتیک جمعیتهاست. محققان معتقدند این احتمالاً اولین مورد است که اطلاعات ژنومی کامل یک فرد خاص، نام برده شده در یک حماسه باستانی، با موفقیت بازیابی و تحلیل شده است.
این کار راه جدیدی برای تأیید یا رد روایات تاریخی از طریق بیولوژی مولکولی باز کرده است.
