شناسایی علائم مسمومیت با مازوت، خطرات محیطی و اقدامات اورژانسی, مازوت یا نفت کوره یکی از سنگینترین و چسبندهترین مشتقات نفت است که پس از استخراج مقادیر سبکتر مانند بنزین و نفتسفید در فرآیند پالایش باقی میماند. این ماده به دلیل حاوی بودن سموم متعدد، گوگرد و هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای (PAH) خطرات جدی برای سلامت انسان و اکوسیستمها ایجاد میکند.
در سالهای اخیر سوختن گسترده مازوت در نیروگاهها و صنایع، کیفیت هوا را به شدت تحتالشعاع قرار داده و نگرانیهای زیستمحیطی را تشدید نموده است. مازوت چیست و چه کاربردی دارد؟ مازوت یک هیدروکربن متراکم، سیاهرنگ و قیرمانند است که در درجههای مختلف (از A تا C) تولید میشود؛ درجه C سمیترین نوع آن محسوب میشود.
صنعت حملونقل دریایی نیز برای کاهش ویسکوزیته، معمولاً با گازوئیل مخلوط میگردد.
خطرات زیستمحیطی و سلامتی ناشی از مازوت سوزش مازوت مقادیر قابلتوجهی دیاکسید گوگرد (SO₂) و اکسید نیتروژن آزاد میکند که با ترکیب در آب، بارانهای اسیدی شکل میدهند و مستقیماً باعث بروز بیماریهای تنفسی، قلبیعروقی و تضعیف سیستم ایمنی میشوند.
ای شناختهشدهاند و در مواجهه با اشعه فرابنفش سمیت بیشتری پیدا کرده، حیات دریایی را تهدید میکنند.
نشت مازوت در آبها به دلیل چسبندگی بالا و عدم تجزیه آسان، پاکسازی آن بسیار دشوار است و میتواند به یخهای شناور بچسبد یا در لایههای عمیق آب غوطهور شود. علائم مسمومیت با مازوت در سیستمهای مختلف بدن مسمومیت با مازوت میتواند از طریق استنشاق بخارات، بلعیدن، تماس پوستی یا چشمی رخ دهد. شدت علائم به میزان و مدت تعرض بستگی دارد و ممکن است چندین سیستم عضوی را درگیر نماید ۱.
علائم مربوط به چشم، گوش، بینی و گلو سوزش و درد در چشم، بینی، گوش، لبها و زبان التهاب گلو همراه با دشواری در بلعیدن و تنفس کاهش بینایی یا از دست دادن موقت بینایی ۲. علائم گوارشی استفراغ، تهوع و درد معده شدید اسهال و اضطراب روده خطر سوختگی مری و معده در صورت بلعیدن ۳. علائم تنفسی تنفس کوتاه، سرفه و سسگیری آسیب به مجاری تنفسی و ریهها (آسپیراسیون ریوی) ادمه ریوی شیمیایی در موارد شدید ۴.
علائم عصبی سرگیجه، سردرد و سبکی سر خوابآلودگی، بیحالی و کاهش سطح هوشیاری تشنج، تلهتله کردن در راه رفتن و اختلال تعادل افسردگی، مشکل در تمرکز و حس مستبودن ۵. علائم قلبیعروقی اختلال ریتم قلب و تغییرات فشار خون شوک در موارد مسمومیت شدید ۶.
علائم پوستی احمرار، بافتگی و سوزش پوست در تماس مستقیم امکان جذب سموم از طریق پوست و مسمومیت سیستمی اقدامات اولیه و پشتیبانیهای اورژانسی در صورت بروز مسمومیت، انجام مراحل زیر میتواند جانبخش باشد بلافاصله با اورژانس (۱۱۵) یا مرکز سموم (۱۹۰) تماس بگیرید. فرد را به محیطی با هوای تازه منتقل کنید (در صورت استنشاق). مجرای تنفس، تنفس و نبض را بررسی و در صورت نیاز CPR آغاز کنید.
در تماس پوستی یا چشمی، محل را حداقل ۱۵ دقیقه با آب فراوان بشویید. فرد را به استفراغ وادار نکنید، مگر با دستور پزشک یا مرکز سموم. اگر مازوت بلعیده شده و فرد هوشیار است، آب یا شیر بنوشانید (مگر با دستور مخالف پزشک). در صورت تشنج، استفراغ یا کاهش هوشیاری، هیچچیز از راه دهان ندهید. ظرفیت حاوی مازوت را برای شناسایی دقیق به بیمارستان همراه بفرستید.
اقدامات درمانی در بخش اورژانس پزشکان اورژانس با بررسی علائم حیاتی و انجام تستهای تشخیصی مانند برونکوسکوپی، اندوسکوپی، اشعه ایکس سینه و اکوگرام، میزان آسیب را تعیین میکنند. درمان شامل تزریق دارو و مایع وریدی، شستشوی معده، مراقبت از زخمهای پوستی، و در موارد شدید پشتیبانی تنفسی با ونتیلاتور میباشد. عوارض طولانیمدت و پیشبینی شدت عوارض به سرعت دریافت مراقبتهای پزشکی و میزان تعرض وابسته است.
مسمومیت شدید میتواند منجر به بافتمردگی (نکروز)، تضیق مری، آسیب دائمی ریه، نابینی، عفونتهای ثانویه و حتی مرگ شود. درمان زودرس به طور قابلتوجهی پیشبینی را بهبود میبخشد. هشدار! این مطلب صرفاً جنبه آموزشی دارد. در صورت بروز هرگونه مسمومیت، حتماً با پزشک یا مرکز سموم مشورت کنید.
