متروراژی و منومتروراژی علائم، علل و روشهای درمان خونریزیهای نامنظم رحم, متروراژی و منومتروراژی دو اصطلاح پزشکی هستند که به توصیف خونریزیهای غیرطبیعی رحم میپردازند. این شرایط شامل خونریزی بین دو دوره قاعدگی، پریودهای طولانیتر از حد معمول یا خونریزیهای شدیدتر از حد طبیعی میشوند. اگرچه گاهی این خونریزیها بیخطرند، اما میتوانند نشانه مشکلاتی باشند که بر باروری تأثیر منفی بگذارند.
در این مقاله به بررسی علائم، علل، روشهای تشخیص و گزینههای درمانی این دو اختلال میپردازیم. تفاوت متروراژی و منومتروراژی متروراژی به خونریزی واژینالی گفته میشود که هیچ ارتباطی با چرخه قاعدگی ندارد و در زمانهای غیرمنتظره رخ میدهد.
پزشکان امروزه ترجیح میدهند از عبارت خونریزی غیرطبیعی رحم استفاده کنند، چرا که طیف وسیعی از حالتها را در بر میگیرد. برآوردها نشان میدهد بین ۱۰ تا ۳۵ درصد زنان در سراسر جهان دچار این مشکل هستند، اگرچه نرخ واقعی ممکن است بالاتر باشد، زیرا بسیاری از افراد علائم خود را گزارش نمیدهند.
علائم اصلی خونریزی غیرطبیعی رحم نشانهها بسته به عامل اصلی متفاوتاند، اما رایجترین موارد عبارتند از خونریزی بسیار شدید در دوران قاعدگی پریودهایی که بیش از هفت روز ادامه دارند چرخههای قاعدگی نامنظم خونریزی در زمانهای غیرعادی، مانند میاندوره یا پس از رابطه جنسی برخی زنان در زمان تخمکگذاری لکهبینی خفیفی دارند که معمولاً طبیعی است.
نظم عوامل متعددی میتوانند منجر به این اختلال شوند، اما اختلال هورمونی رایجترین عامل است. در ادامه مهمترین علل را بررسی میکنیم ۱.
بلوغ و پیش از یائسگی در اوایل بلوغ و نیز سالهای پیش از یائسگی، نوسانات هورمونی باعث نامنظمی چرخه و لکهبینی میشود که معمولاً با گذشت زمان خودبهخود برطرف میگردد. ۲. استرس جسمی و روانی استرسهای شدید عاطفی یا فیزیکی (مانند تغییر شغل، سفر یا بیماری) میتوانند کارکرد طبیعی هورمونها را مختل کرده و باعث خونریزی غیرمنتظره شوند. ۳.
روشهای پیشگیری از بارداری و داروها شروع یا قطع قرصهای ضدبارداری، استفاده از آییودی (IUD) یا مصرف نامنظم داروهای هورمونی میتواند منجر به خونریزی رخنهای شود. این مشکل معمولاً با تثبیت روش پیشگیری یا تغییر آن حل میشود. ۴. سوءتغذیه و تغییرات وزنی ناگهانی رژیمهای سختگیرانه، آنورکسیا، چاقی یا کاهش سریع وزن میتوانند با مختل کردن محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-مخزن، تخمکگذاری را متوقف کرده و باعث خونریزیهای نامنظم شوند. ۵.
درمانهای باروری زنان تحت درمان باروری (مانند IVF) به دلیل مصرف داروهای هورمونی قوی، اغلب دچار لکهبینی یا تغییرات در الگوی قاعدگی میشوند. ۶. بیماریهای پایه و عفونتها بیماریهایی مانند آندومتریوز، آندنومیوز، فیبروم رحم، پولیپهای رحم، اختلالات تیروئید، دیابت، اختلالات خثاری و عفونتهای مقاربتی (STI) از علل پزشکی مهم هستند. در موارد نادر، سرطانهای رحم، دهانه رحم یا تخمک نیز میتوانند بویژه در سنین بالاتر، عامل خونریزی باشند.
۷. موارد مربوط به بارداری لکهبینی در اوایل بارداری شایع است، اما خونریزی شدید میتواند نشانه سقط، بارداری خارج از رحم یا مشکلات جنین باشد و نیاز به مراجعه فوری دارد. ۸. تروما و صدمات صدمات فیزیکی به ناحیه لگن، جراحیهای قبلی یا سوءاستفاده جنسی میتوانند باعث آسیب به بافتها و خونریزی غیرطبیعی شوند.
فرآیند تشخیص علت خونریزی پزشک با پرسش از سوابق پزشکی، الگوهای قاعدگی، فعالیت جنسی و سابقه خانوادگی (سرطان، فیبروم، آندومتریوز) آغاز میکند.
معاینه لگن، تست پاپ اسمیر و بررسیهای زیر معمولاً دستور داده میشوند آزمایش خون کامل (CBC) برای بررسی کمخونی و عوامل خثاری پروفایل هورمونی (FSH, LH, استروژن، پروژسترون، پرولاکتین) و تست کارکرد تیروئید تست بارداری سونوگرافی تراواژینال برای ارزیابی رحم، مخازن و بافت آندومتر هیستروسکوپی برای دید مستقیم حفره رحم و تشخیص پولیپ یا فیبروم زیرموکوزال بیوپسی آندومتر (بهویژه در زنان بالای ۴۰ سال) برای رول کردن سرطان گزینههای درمانی متروراژی و منومتروراژی درمان بر اساس علت اصلی، شدت خونریزی، سن بیمار و تمایل به باروری در آینده برنامهریزی میشود.
۱. تغییرات سبک زندگی و درمانهای حامی در موارد خفیف، مدیریت استرس، رسیدن به وزن ایدهآل و استفاده از مسکنهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن میتواند شدت خونریزی و درد را کاهش دهد. داروهای NSAID مانند ایبوپروفن و ناپروکسن، با کاهش پروستاگلاندینها، هم خونریزی قاعدگی را تا ۳۰٪ کاهش میدهند و هم انقباضات رحم را تسکین میکنند. ۲.
درمانهای هورمونی قرصهای ترکیبی ضدبارداری، قرصهای تنها پروژسترون، چسبهای هورمونی و آییودیهای هورمونی (مانند میرنا) انتخابهای اول هستند. این روشها پوشش رحم را نازک کرده، چرخه را منظم میکنند و شدت خونریزی را کنترل میکنند. آگونیستهای برای استفاده کوتاهمدت در فیبرومهای بزرگ به کار میروند، اما به دلیل عوارض جانبی (مانند یائسگی موقت) برای مدت طولانی تجویز نمیشوند.
آییودیهای حاوی لوونورژسترل (مانند میرنا) استاندارد طلایی درمان منوراژی هستند، زیرا به صورت موضعی پروژسترون ترشح کرده و بافت آندومتر را نازک میکنند. ۳. اتساع و کورتاژ (D&C) این روش هم تشخیصی (ارسال بافت برای بیوپسی) و هم درمانی (خونگیری حاد در کمخونی شدید) است، اما راهحل دائمی نیست و تکرار شایع است. ۴.
روشهای جراحی کمتهاجمی و قطعی آمبولیزاسیون فیبروم رحم (UFE) بستن شریانهای تغذیهکننده فیبروم برای کوچک کردن آن بدون جراحی باز. میومکتومی برداشت فیبروم با حفظ رحم، مناسب زنان علاقهمند به باروری. آبلاسیون آندومتر تخریب بافت داخلی رحم با انرژی حرارتی، مایکروویو یا یخزنی. بعد از این روش بارداری امکانپذیر نیست و منع بارداری الزامی است.
هیسترکتومی برداشت کامل رحم، گزینه نهایی وقتی درمانهای دیگر بینتیجه مانده یا سرطان تشخیص داده شده باشد. ۵. درمان بیماریهای زمینهساز درمان عفونتها با آنتیبیوتیک، تنظیم کارکرد تیروئید، کنترل دیابت و درمان اختلالات خثاری، به طور خودکار خونریزی ثانویه را برطرف میکنند.
پیشگیری و نکات مهم اگرچه از تمام علل نمیتوان پیشگیری کرد، اما حفظ وزن سالم، اجتناب از رژیمهای پرچربی حیوانی، داشتن رابطه جنسی ایمن (برای پیشگیری از STI) و مراقبتهای منظم زنانگی میتواند ریسک بسیاری از عوامل را کاهش دهد.
زمان مراجعه فوری به پزشک در صورت مشاهده موارد زیر، بلافاصله مراجعه کنید خونریزی با لختههای بزرگ (بیش از اندازه یک سکه) نیاز به تعویض نوار بهداشتی در کمتر از ۲ ساعت خونریزی بیش از ۷ روز یا میاندورههای تکراری علائم کمخونی خستگی شدید، سرگیجه، تنگی نفس، پوست زرد خونریزی هرچند اندک در دوران یائسگی (هرگز طبیعی نیست) هرگونه خونریزی در دوران بارداری نتیجهگیری شما بهترین شناخنده بدن خود هستید.
اگر قاعدگیهای شما غیرطبیعی شدید، طولانی یا نامنظم شدهاند، سکوت نکنید و شرمگین نباشید. امروزه روشهای موثر و کمتهاجمی فراوانی وجود دارد که میتواند کیفیت زندگی شما را بازگرداند و باروریتان را حفظ کند. مشورت با متخصص زنان و زایمان، اولین گام به سمت درمان قطعی است. هشدار! این مقاله تنها جنبه آموزشی دارد و جایگزین نظر پزشک متخصص نیست. برای تشخیص و درمان دقیق، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
