مهارت زندگی با ناشناخته راهنمای مقابله با اضطراب عدم قطعیت, نمیدانستنِ آینده، یکی از بزرگترین منابع ترس و استرس در زندگی انسانهاست. گویی عدم آگاهی از اتفاقات آتی، کنترل زندگی را از دست ما میگیرد. اما حقیقت این است که عدم قطعیت، جزء جداییناپذیر تجربه انسانی است و فرار از آن محال میباشد. پرسش اصلی اینجاست چگونه میتوان با این واقعیت آشتی یافت و با وجود ناشناختهها، زندگی آرامتری داشت؟
جهل آگاهانه دانستنِ اینکه نمیدانیم دیوید اشپیگلهالتر، استاد آمار و متخصص ریسکپذیری در دانشگاه کمبریج، عدم قطعیت را خبر آگاهانه از جهل تعریف میکند. یعنی ما میدانیم که در مورد بسیاری از رویدادهای گذشته، حال و آینده، بیاطلاع هستیم.
کمتری برای عدم قطعیت دارند، بیشتر در خطر ابتلا به اضطراب و افسردگی بالینی قرار میگیرند. چرا انسان به دنبال قطعیت میگردد؟
طبیعت بشر تمایل دارد از پیش نتیجه رویدادها را بداند؛ چه مربوط به کادوی تولد باشد و چه نتیجه یک مسابقه ورزشی. اما اشپیگلهالتر با یک تجربه فکری جالب این تمایل را چالش میدهد اگر به شما بگویند میتوانید لحظه مرگ خود را بدانید، آیا میپذیرید؟
این امر نشان میدهد که در اعماق وجودمان، ندانستن گاهی مرامتر از دانستن است. فیزیکدان برنده نوبل، ریچارد فینمن، میگفت من میتوانم با شک، ندانستن و عدم قطعیت زندگی کنم. پذیرش محدودیتهای شناختی، قدم اول آرامش است. فراتر از محاسبات ریاضی نقش احساسات در تصمیمگیری رویکرد محاسباتی به ریسک، اگرچه مفید است، اما ناکافی میباشد. ما نمیتوانیم احساسات و لذتهای شخصی را در یک فرمول آماری خلاصه کنیم.
مثلاً آمارها ثابت میکنند ورزش طول عمر را افزایش میدهد، اما اگر فردی از ورزش لذت نبرند، هیچ محاسبهای او را متقاعد نخواهد کرد. به همین ترتیب، ترس از خطرات رانندگی یا موتورسواری، صرفاً با آمارهای تصادفات از بین نمیرود. زندگی مجموعهای از معادلههاست که در آنها لذت و معنای شخصی متغیرهای پنهانی هستند که هیچ واحد اندازهگیری استانداردی برای آنها وجود ندارد.
درس از سگها زندگی در لحظه اشپیگلهالتر برای درک بهتر پذیرش عدم قطعیت، به رفتار سگها اشاره میکند. سگ صبح با شوق بیدار میشود، در لحظه زندگی میکند، از پارک لذت میبرد و وقتی زمان مرگ فرا میرسد، بیسر و صدایی از دنیا میرود. او کنترل زندگی را ندارد، اما با عدم قطعیت جنگیده نمیشود. انسانها نیز میتوانند با الهام از این الگوی زندگی، به جای نگرانی برای آینده، بر روی اکنون تمرکز کنند و از تجربیات روزمره لذت ببرند.
عدم قطعیت تهدیدی است یا فرصت؟ پایان المطاف این است که عدم قطعیت نه یک خطا در سیستم حیات، و نه یک دشمن است که باید نابود شود. این یک واقعیت بنیادین است. هیچ علم، محاسبه یا پیشبینی نمیتواند همه ناشناختهها را از بین ببرد. بنابراین، هوشمندی در این است که به جای مبارزه با جهل آگاهانه، یاد بگیریم در کنار آن زندگی کنیم، از لحظهها لذت ببریم و به انعطافپذیری نفس بازدهیم. شما چگونه با ناشناختههای زندگی مقابله میکنید؟
آیا سعی میکنید همه چیز را کنترل کنید، یا یاد گرفتهاید با موج عدم قطعیت شنا کنید؟ تجربیات و نظرات خود را با ما در میان بگذارید.
