سخن گفتن با خود نشانه بیماری روانی است یا فرآیند طبیعی و مفید؟, اکثریت مردم در طول روز با خود مکالمه میکنند و این رفتار کاملاً رایج است. تحقیقات نشان میدهد حدود ۹۶ درصد بزرگسالان در ذهن خود با خود حرف میزنند و ۲۵ درصد آنها این کار را با صدای بلند انجام میدهند. دلایل این کار میتواند از تنهایی و استرس تا پردازش افکار پیچیده و برنامهریزی روزمره بگسترند. چرا انسانها با خودشان صحبت میکنند؟
دو نظریه اصلی وجود دارد که انگیزه این رفتار را توضیح میدهند. نظریه انزوای اجتماعی معتقد است که کسانی که مدتهاست تنها ماندهاند، تمایل بیشتری به مکالمه با خود پیدا میکنند.
کارکردهای این مکالمات بسیار متنوع است از خودانتقاد و خودتشویق گرفته تا خودکنترلی (یادآوری وظایف) و پیشبینی واکنشهای دیگران در موقعیتهای اجتماعی. مزایای گفتوگوی درونی سالم ۱. برنامهریزی و سازماندهی بهتر وقتی با خودمان پرسشهایی مانند چگونه امروز تمام کارها را تمام کنم؟ مطرح میکنیم، مغز ما فرصت مییابد تا اولویتها را مرتب کند و یک نقشه راه عملیاتی تدوین نماید. ۲.
افزایش تمرکز و هوشیاری دستورهای صوتی به خود مانند در رانندگی مراقب باش باعث فعالسازی مناطق گستردهتری از مغز شده و دقت ما در انجام کارها را بالا میبرد. ۳.
تقویت انگیزه تحقیر خود در برابر چالشها کار را سختتر میکند. در مقابل، جملات انگیزشی مانند تو میتوانی این کار را انجام دهی اعتماد به نفس را افزایش داده و عملکرد را در ورزش یا کار بهبود میبخشد. ۵. بازبینی حالت روانی در لحظات اضطرابزا (مثلاً قبل از خواب)، پرسیدن چه خبره؟ چرا اینقدر فکر میکنی؟ به قطع حلقه افکار منفی و بازگشت به آرامش کمک میکند. چگونه از مکالمه با خود بهینه استفاده کنیم؟
برای تبدیل این عادت به ابزاری سازنده، سه اصل کلیدی وجود دارد ۱. خود را با نام صدا بزنید استفاده از نام خود به جای ضمیر تو (مثلاً علی، ادامه بده)، فاصلهگیری روانی ایجاد کرده و پردازش منطقیتر را تسهیل میکند. ۲. لحن مثبت و سازنده حفظ کنید سرزنش مداوم (چقدر بیظرفتی) هیچ تغییری ایجاد نمیکند. جایگزینی جملات توبیخ با عبارات حمایتی (اشتباه کردم، اما درس گرفتم و دفعه بعد بهتر عمل میکنم) اثرگذاری دارد. ۳.
بر نقاط قوت تمرکز کنید یادآوری تواناییها و موفقیتهای گذشته، سواد احساسی و شجاعت لازم برای مقابله با چالشهای جدید را فراهم میآورد.
راهکارهای کاهش مکالمه با خود (در صورت نیاز) اگر این عادت مزاجی شده و مزاحم زندگی روزمره است، میتوانید موارد زیر را امتحان کنید خودآگاهی لحظهای که شروع به حرف زدن میکنید، متوقف شده و بپرسید چرا الان این کار را میکنم؟ تغییر کانال خروجی به جای گفتن با صدای بلند، افکار را بنویسید یا در ذهن مرور کنید. برقراری ارتباط اجتماعی اگر ریشه کار تنهاست، وقت بگذارید برای دیدار دوستان یا تماس تلفنی.
استفاده از ابزارهای سازماندهی اگر برای یادتان نرفتن کارها با خود حرف میزنید، از تقویم، لیست کارها یا اپلیکیشنهای مدیریت وظیفه استفاده کنید. چه زمانی مکالمه با خود نگرانکننده است؟ اگر این گفتوگوهای درونی لحن منفی، توهینآمیز یا کنترلناپذیر شده باشند، میتوانند بر خودارزشی و سلامت روان تاثیر منفی بگذارند. همچنین اگر این رفتار ریشه در تنهایی عمیق، اضطراب یا افسردگی داشته باشد، مشورت با روانشناس یا روانپزشک ضروری است.
اختلالهای روانی مرتبط با گفتوگوی با خود در برخی بیماریها، مکالمه با خود نشانه یک اختلال شناختی است و نه یک عادت سالم. مهمترین تفاوت این است که فرد در حالت بیماری، پاسخ به صداهای خارجی یا هالوسیناسیونهای شنوایی میدهد، نه پردازش افکار خود. اسکیزوفرنی عامل اصلی بیماریوار شدن این رفتار پچپچ کردن، گفتن جملات بیارتباط یا بیمنطق با صدای بلند میتواند از علائم اسکیزوفرنی باشد.
این بیماری که معمولاً در اواسط دهه سوم عمر (در مردان) و کمی دیرتر در زنان آغاز میشود، علائمی نظیر افکار آشفته، اختراع کلمات جدید، تکرار بیهدف عبارات و تغییر معنی کلمات را دارد. عوامل ژنتیکی، اختلال توازن مواد شیمیایی مغز و عوامل محیطی در بروز آن نقش دارند. تشخیص و درمان زودهنگام، پیشبینی بیماری را به شدت بهبود میبخشد.
نتیجهگیری سخن گفتن با خود در اکثر موارد یک رفتار طبیعی، سالم و حتی مفید برای عملکرد شناختی و تنظیم احساسات است. ما با این کار برنامهریزی میکنیم، تمرکزمان را بالا میبریم و خود را انگیزه میدهیم. اما اگر این مکالمات کنترلناپذیر، هذیانوار، همراه با شنیدن صداهای غیرواقعی، یا ریشه در غم و اضطراب عمیق داشته باشند، قطعاً باید از یک متخصص سلامت روان کمک بگیرید.
تشخیص دقیق توسط پزشک، مرز بین عادت سالم و علائم بیماری را مشخص میکند. هشدار! این مقاله تنها جنبه اطلاعرسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان پزشکی نیست. برای هرگونه نگرانی در مورد سلامت روان خود، با پزشک یا روانشناس متخصص مشورت کنید.
